Түрік тіліндегі жуан-жіңішке үндестігі
Major Vowel Harmony (A-Type)
Сөздің соңғы буынындағы дауысты дыбыс жуан болса қосымша (a), жіңішке болса (e) дыбысымен келеді.
Үлкен дауыстылар үндестігі (жуан-жіңішке үндестігі) — түрік тілінің басты фонетикалық заңы. Дауысты дыбыстар жуан дауыстылар (a, ı, o, u) және жіңішке дауыстылар (e, i, ö, ü) болып бөлінеді. Қосымшалар сөздің соңғы буынына қарай a немесе e нұсқасын таңдайды.
Мысалы: araba → arabalar, okul → okulda, ал ev → evler, göz → gözde. Шет тілінен енген сөздердің түбірінде үндестік болмаса да (kitap), жалғанатын қосымша соңғы буынға бағынады (kitaplar).
Жиі кездесетін қателік — барлық сөзге бір ғана қосымшаны жалғау (evlar емес, evler) немесе saatler сияқты ерекше сөздерді ескермеу.
Мысалдар
Kitaplar masanın üzerinde duruyor.
Кітаптар үстелдің үстінде жатыр.
Öğrenciler dersi dikkatle dinliyorlar.
Оқушылар сабақты мұқият тыңдап отыр.
Bu odada iki büyük pencere var.
Бұл бөлмеде екі үлкен терезе бар.
Evde sıcak bir fincan çay içtim.
Үйде бір кесе ыстық шай іштім.
Қатысты терминдер
түрік тілін контекстте үйреніңіз — тегін сөздік пен тренажер.