Көсемшелер (Zarf-Fiiller / Ulaçlar: -erek, -ince, -meden, -ip)
Converbs and Gerunds (-erek, -ince, -meden, -ip)
Етістіктен үстеу тудырып, қимылдың амалын (-erek), мезгілін (-ince), ретін (-ip) немесе болымсыздығын (-meden) білдіретін көсемшелер.
Көсемшелер (Zarf-Fiiller) сөйлемдегі қимылдарды бір-біріне жалғайды:
1. -(y)ıp (Біріңғай қимылдар / 'және'): Барып көрді / Gidip gördü, Есікті ашып кірді / Kapıyı açıp girdi. 2. -(y)arak (Қимыл-сын / 'жасай отырып'): Күліп сөйледі / Gülerek konuştu. 3. -(y)ınca (Мезгіл / 'кезде'): Үйге келгенде қоңырау шал / Eve gelince ara. 4. -madan ('-пастан / бұрын'): Ойланбастан сөйлеме / Düşünmeden konuşma. 5. -ken ('кезінде'): кітап оқып отырғанда / kitap okurken.
Мысалдар
Ahmet sabah erkenden kalkıp kahvesini içti ve işe gitti.
Ахмет таңертең ерте тұрып, кофесін ішті де, жұмысқа кетті.
Öğretmenimiz içeri girince bütün öğrenciler ayağa kalktı.
Мұғаліміміз ішке кіргенде, барлық оқушылар орындарынан тұрды.
Genç adam müzik dinleyerek sokakta neşeyle yürüyordu.
Жас жігіт музыка тыңдап, көшеде қуанышпен жүріп келе жатты.
Önemli bir karar vermeden önce lütfen dikkatlice düşünün.
Маңызды шешім қабылдамас бұрын, өтінемін, мұқият ойланыңыз.
Қатысты терминдер
түрік тілін контекстте үйреніңіз — тегін сөздік пен тренажер.