thelernen logothelernen
Start for free
polskiVerbs

Rekcja czasownika

rekcja czasownika

Wymaganie czasowników do łączenia się z dopełnieniami w ściśle określonych przypadkach gramatycznych.

Rekcja czasownika (inaczej rząd czasownika) to jego właściwość polegająca na wymaganiu od dopełnienia wystąpienia w ściśle określonym przypadku gramatycznym (z przyimkiem lub bez). Wiele czasowników w języku polskim ma rekcję odmienną niż ich odpowiedniki w innych językach.

Większość czasowników przechodnich łączy się z Biernikiem (np. widzieć psa), jednak spora grupa wymaga Dopełniacza (np. słuchać muzyki, szukać pracy), Celownika (np. pomagać mamie) lub Narzędnika (np. interesować się sportem). Ważną zasadą polskiej składni jest to, że w zdaniu zaprzeczonym Biernik dopełnienia przechodzi obligatoryjnie w Dopełniacz (np. lubię kawę -> nie lubię kawy).

Najczęstszym błędem uczniów jest kalkowanie rekcji z innych języków (np. mówienie słucham muzykę zamiast słucham muzyki lub szukam telefon zamiast szukam telefonu). Innym nagminnym błędem jest niestosowanie zmiany przypadku na Dopełniacz w zaprzeczeniach (np. pisanie nie mam czas lub nie mam książkę zamiast nie mam czasu, nie mam książki).

Przykłady

Codziennie wieczorem słucham spokojnej muzyki.

Codziennie wieczorem słucham spokojnej muzyki.

Niestety, nie mam dzisiaj wolnego czasu.

Niestety, nie mam dzisiaj wolnego czasu.

Czy możesz mi pomóc w tym zadaniu?

Czy możesz mi pomóc w tym zadaniu?

Mój brat interesuje się nowoczesną technologią.

Mój brat interesuje się nowoczesną technologią.

Szukam moich zaginionych kluczy do mieszkania.

Szukam moich zaginionych kluczy do mieszkania.

Podobne terminy

Ucz się języka (polski) w kontekście — darmowy słownik i trening.