Ek Yığılması ve Bitişkenlik (Agglutination)
Suffix Chaining and Agglutination
Kök üzerine belirli bir hiyerarşiyle eklerin art arda dizilmesidir: Fiil + Çatı + Olumsuzluk + Yeterlilik + Zaman + Ek-Fiil + Şahıs.
Ek Yığılması ve Bitişkenlik (Agglutination), Türkçenin yapısal temelidir. Kelime köküne tek anlamlı eklerin belirli bir sıra ile eklenmesiyle yeni anlamlar kurulur:
Fiillerdeki ek sırası: Fiil Kökü → Çatı Ekleri → Yetersizlik (-eme) → Olumsuzluk (-me) → Yeterlilik (-ebil) → Zaman/Kip → Ek-Fiil → Şahıs: - gel-dir-il-di (gelmesi sağlandı) - yap-tır-ıl-a-ma-dı (yaptırılması mümkün olmadı) - gel-e-me-yebil-ir-im (gelmeme ihtimalim var).
İsimlerdeki ek sırası: İsim Kökü → Çoğul → İyelik → Hal → Aitlik (-ki) → Çoğul → Hal (ev-ler-imiz-de-ki-ler-den).
Örnekler
Yarınki yoğun işlerim nedeniyle toplantıya ben de gelemeyebilirim.
Yarınki yoğun işlerim nedeniyle toplantıya ben de gelemeyebilirim.
Bütün zor evraklar yeni müdürün talimatıyla dikkatle hazırlattırıldı.
Bütün zor evraklar yeni müdürün talimatıyla dikkatle hazırlattırıldı.
Evlerimizdekilerden bazıları tatile çıkmak için hazırlık yapıyor.
Evlerimizdekilerden bazıları tatile çıkmak için hazırlık yapıyor.
Bu eski yazıyı okutabilmek için uzman bir tarihçiye başvurduk.
Bu eski yazıyı okutabilmek için uzman bir tarihçiye başvurduk.
İlgili terimler
Türkçe dilini bağlamda öğrenin — ücretsiz sözlük ve alıştırma.