Dilbilgisi Sözlüğü
Gerçekten ihtiyacınız olan dilbilgisi terimlerinin dile göre düzenlenmiş net, örnek odaklı açıklamaları. Her giriş, üç örnek cümle ve sade dil notlarıyla öğrenciler için yazılmıştır.
613 terim
tr
Büyük Ünlü Uyumu (Kalınlık-İncelik)
Kelimenin son hecesindeki ünlü kalınsa ek kalın (a), inceyse ek ince (e) ünlüyle başlar.
Küçük Ünlü Uyumu (Düzlük-Yuvarlaklık)
Düz ünlülerden sonra düz (a/e → ı/i), yuvarlak ünlülerden sonra dar yuvarlak (o/ö/u/ü → u/ü) ünlülerin gelmesi kuralıdır.
Ünsüz Yumuşaması (p, ç, t, k Değişimi)
Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten kelimelere ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde bu sesler yumuşayarak b, c, d, ğ seslerine dönüşür.
Kaynaştırma Harfleri (y, ş, s, n)
Ünlü ile biten bir kelimeye ünlü ile başlayan bir ek geldiğinde araya giren y, ş, s, n sesleridir.
Ünlü Düşmesi (Hece Düşmesi)
İkinci hecesinde dar ünlü (ı, i, u, ü) bulunan bazı iki heceli sözcüklere ünlüyle başlayan bir ek geldiğinde, ikinci hecedeki dar ünlü düşer.
Türkçede Kelime Sırası (SOV - Özne-Nesne-Yüklem)
Türkçenin standart cümle yapısı Özne + Tümleç/Nesne + Yüklem (SOV) şeklindedir ve temel fiil cümlenin sonunda yer alır.
Cümle Vurgusu ve Devrik Cümle
Türkçede en önemli vurgu yüklemden önceki kelimedir; yüklemin sonda olmadığı cümlelere ise devrik cümle denir.
Çoğul Eki (-lar / -ler)
İsimlere çoğul anlamı katan -lar/-ler ekidir; sayılardan ve miktar belirten sözcüklerden sonra çoğul eki kullanılmaz.
Kişi (Şahıs) Zamirleri (ben, sen, o...)
Türkçede altı şahıs zamiri vardır (ben, sen, o, biz, siz, onlar); fiil ekleri şahsı belirttiği için zamirler çoğunlukla söylenmez.
İşaret Zamirleri ve Sıfatları (bu, şu, o)
Üç dereceli işaret sistemi: bu (yakındaki), şu (biraz uzaktaki veya dikkat çekilen), o (uzaktaki veya görünmeyen).
Dönüşlülük Zamiri (kendi)
Özneyi pekiştiren veya eylemin özneye döndüğünü belirten zamirdir (kendim, kendin, kendisi; kendi evim).
Belgisiz Zamirler ve Sıfatlar (herkes, kimse, bir şey...)
Varlıkları kesin olmayan miktarlarla veya belirsiz şekilde belirten zamirlerdir (herkes, kimse, biri, hepsi, hiçbiri).
İyelik (Aitlik) Ekleri (-im, -in, -i, -imiz, -iniz, -leri)
Bir varlığın kime veya neye ait olduğunu belirten eklerdir (-im, -in, -i/-si, -imiz, -iniz, -leri).
İsim Tamlamaları (Belirtili, Belirtisiz, Zincirleme)
İki veya daha fazla ismin birbirini tamamlamasıdır: Belirtili (kapının kolu), belirtisiz (kapı kolu) ve zincirleme.
Sıfatlar ve Derecelendirme (daha, en, pekiştirme)
Sıfatlar isimlerden önce gelir ve çekim eki almaz; üstünlük için 'daha' (ve -den hali), en üstünlük için 'en' kullanılır.
Sayılar ve Sıra Sayıları (Asıl, Sıra, Üleştirme)
Sayılar onluk tabanda yan yana dizilerek oluşturulur; sıra sayıları -(I)ncı ekiyle, üleştirme sayıları -(ş)ar ekiyle yapılır.
Belirtme Durumu (Yükleme Hali: -ı, -i, -u, -ü)
Belirli ve bilinen nesneleri belirten hal ekidir (-ı, -i, -u, -ü; ünlüyle bitenlerde -yı, -yi, -yu, -yü).
Yönelme Durumu (Yaklaşma Hali: -e, -a)
İsme yönelme, yaklaşma veya hedef anlamı katan hal ekidir (-e, -a; ünlüyle bitenlerde -ye, -ya).
Bulunma Durumu (Kalma Hali: -de, -da, -te, -ta)
Bir varlığın nerede, kimde veya ne zaman bulunduğunu bildiren hal ekidir (-de, -da, -te, -ta).
Ayrılma Durumu (Çıkma Hali: -den, -dan, -ten, -tan)
Bir yerden ayrılmayı, çıkmayı, sebebi veya karşılaştırma noktasını bildiren hal ekidir (-den, -dan, -ten, -tan).
Tamlayan Durumu (İlgi Hali: -ın, -in, -un, -ün)
İsim tamlamalarında tamlayanı (sahibi) belirten ilgi ekidir (-ın, -in, -un, -ün; ünlüyle bitenlerde -nın, -nin, -nun, -nün).
Soru Eki / Edatı (mı, mi, mu, mü)
Cümleye soru anlamı katan ve daima kendinden önceki kelimeden ayrı yazılan soru ekidir (mı, mi, mu, mü).
Var ve Yok ile Varlık ve Sahiplik Cümleleri
Varlık bildiren 'var' ve yokluk bildiren 'yok' kelimeleriyle kurulan varlık ve sahiplik cümleleridir.
Olumsuzluk Yapısı (Fiillerde -me/-ma ve İsimlerde değil)
Fiil cümlelerinde olumsuzluk -me/-ma ekiyle, isim ve sıfat cümlelerinde ise 'değil' sözcüğüyle yapılır.
Edatlar (İlgeçler: için, ile, gibi, kadar, göre)
Tek başlarına anlamı olmayan, isimlerden sonra gelerek cümlede anlam ilgisi kuran sözcüklerdir (için, ile, gibi, kadar, göre).
Zaman İfadeleri ve Zaman Zarfları
Eylemin gerçekleştiği zamanı bildiren zarflar ve saat ifadeleridir (dün, bugün, yarın, saat beşte, her zaman).
Bağlaç Olan 'ki' ve İlgi Eki / Sıfat Yapan '-ki'
Bağlaç olan 'ki' ayrı yazılır (gördüm ki); sıfat yapan ve aitlik bildiren '-ki' ise kelimeye bitişik yazılır (masadaki, benimki).
Şimdiki Zaman (-iyor)
Şu anda yapılmakta olan eylemleri veya yakın gelecekte kesin yapılacak planları anlatan zamandır (geliyorum, okuyorsun).
Geniş Zaman (-r, -ar/-er, -ır/-ir/-ur/-ür)
Her zaman yapılan alışkanlıkları, genel doğruları, nezaket rica cümlelerini ve kesin olmayan gelecek vaatlerini bildirir.
Görülen (Belirli) Geçmiş Zaman (-dı, -di, -du, -dü / -tı, -ti, -tu, -tü)
Söyleyenin bizzat gördüğü, şahit olduğu veya kesin olarak bildiği geçmiş eylemleri bildiren zamandır.
Duyulan (Öğrenilen) Geçmiş Zaman (-mış, -miş, -muş, -müş)
Eylemin başkasından duyulduğunu, sonradan fark edildiğini veya çıkarım yoluyla öğrenildiğini anlatan zamandır.
Gelecek Zaman (-ecek, -acak)
Gelecekte kesin olarak yapılacak eylemleri bildiren zamandır; 1. tekil ve çoğul şahıslarda k harfi ğ'ye yumuşar.
Gereklilik Kipi (-meli, -malı)
Bir eylemin yapılmasının gerekli, zorunlu veya tavsiye edildiğini bildiren kiptir (-meli, -malı).
Emir ve İstek Kipi (gel, gelsin, gidelim)
Emir kipi doğrudan buyrukları (gel, yapın, gelsin), istek kipi ise ortak istek ve önerileri (gidelim, yapalım) bildirir.
Yeterlilik Fiili (-ebilmek, -abilmek ve -eme- / -ama-)
Bir eylemi yapabilme gücünü, olasılığı veya izni bildiren kurallı bileşik fiildir; olumsuzu -eme-/-ama- ile yapılır.
Şart Kipi (-se, -sa ve ise)
Cümleye koşul, dilek veya varsayım anlamı katan kiptir (-se, -sa; ek-fiil olarak ise/-(y)se).
Birleşik Zamanlar (Hikaye -di, Rivayet -miş, Şart -se)
Bir basit zamanlı fiile ek-fiilin geçmiş (-di), rivayet (-miş) veya şart (-se) ekinin eklenmesiyle oluşan birleşik kiplerdir.
İsim-Fiiller (Mastar Ekleri: -me/-ma, -mek/-mak, -iş/-ış)
Fiil köklerine gelerek eylem adı türeten eklerdir: -mak/-mek, -ma/-me ve -ış/-iş (kodlama: Ma-yış-mak).
Sıfat-Fiiller / Ortaçlar (-en, -dik, -ecek, -miş)
İlgi zamiri ('ki') kullanmadan sıfat-fiillerle yan cümle kurma sistemidir: Özne ortacı (-en) ve nesne ortacı (-dik / -ecek + iyelik).
Zarf-Fiiller / Ulaçlar (-erek, -ince, -meden, -ip, -ken)
Fiilleri zarflaştırarak durum, zaman ve bağlama ilgisi kuran eklerdir: -erek, -ince, -meden, -ip, -ken, -dıkça.
Dolaylı Anlatım ve Aktarma Cümleleri (-diğini söylemek)
Başkasına ait sözleri aktarma yöntemidir: Düz cümleler için -diğini söylemek, emirler için -mesini istemek kullanılır.
Ettirgen ve Oldurgan Çatı (-dir, -t, -ir, -it)
İşi başkasına yaptırma (ettirgen) veya geçişsiz fiili geçişli yapma (oldurgan) ekleridir (-dir, -t, -ir, -it, -er).
Edilgen Çatı (-il, -in, -n)
İşi yapanın belli olmadığı veya eylemin nesnesi üzerine odaklanıldığı çatı türüdür (-il, -in, -n).
Dönüşlü (-n) ve İşteş (-ş) Çatılı Fiiller
Eylemin özneye döndüğünü belirten dönüşlü çatı (-n) ile eylemin birlikte/karşılıklı yapıldığını belirten işteş çatıdır (-ş).
Ek Yığılması ve Bitişkenlik (Agglutination)
Kök üzerine belirli bir hiyerarşiyle eklerin art arda dizilmesidir: Fiil + Çatı + Olumsuzluk + Yeterlilik + Zaman + Ek-Fiil + Şahıs.
kk
Kazakçada Kelime Sırası (SOV)
Kazakça, yüklemin cümlenin sonunda yer aldığı Özne-Nesne-Yüklem (SOV) yapısına sahip sondan eklemeli bir dildir.
Kazakçada Ünlü Uyumu (Singarmonizm)
Kazakça ünlüler kalın (а, о, ұ, ы) ve ince (ә, ө, ү, і, е) olarak ikiye ayrılır; ekler kökün son ünlüsüne tam uyum sağlar.
Kazakçada Dudak Uyumu (Erin Ündestigi)
Yuvarlak ünlülerin (о, ө, ұ, ү) kendisinden sonraki düz ünlüleri telaffuzda yuvarlaklaştırması kuralıdır.
Kazakçada Ünsüz Uyumu ve Benzeşmesi
Sert ünsüzlerden sonra sert ekler (-тар/-ке), yumuşak ve tonlu ünsüzlerden sonra yumuşak ekler (-дар/-лер/-ге) gelir.
Kazakçada Şahıs Zamirleri
Kazakça şahıs zamirleri: мен (ben), сен (sen), сіз (siz - nezaket), ол (o), біз (biz), сендер (sizler), сіздер (sizler - nezaket), олар (onlar).
Kazakçada İşaret Zamirleri
Kazakça işaret zamirleri mesafeye göre ayrılır: бұл/осы (bu, yakın), сол/мынау (şu), анау/ол (o, uzak).
Kazakçada Çoğul Ekleri (-лар/-лер, -дар/-дер, -тар/-тер)
Kazakçada çoğul eki, son sesteki ünlü ve ünsüz uyumuna göre 6 farklı varyanta sahiptir (-лар/-лер, -дар/-дер, -тар/-тер).
Kazakçada İyelik Ekleri (Täueldik Jalğawı)
Kazakçada sahiplik bildiren iyelik ekleridir (-ым/-ім, -ың/-ің, -ыңыз/-іңіз, -ы/-і/-сы/-сі).
Kazakçada Yalın Hal (Atau Septik)
Yalın hal, ek almayan temel biçimdir; кім? (kim?) ve не? (ne?) sorularına cevap verir ve cümlenin öznesidir.
Kazakçada İlgi Hali (İlik Septik: -ның/-нің vb.)
Tamlayan halidir (-ның/-нің vb.); tamlananın mutlaka 3. şahıs iyelik eki almasını gerektirir (Асқардың кітабы).
Kazakçada Yönelme Hali (Barıs Septik: -ға/-ге vb.)
Yönelme ve yaklaşma bildirir (-ға/-ге, -қа/-ке, -на/-не); Nereye? Kime? sorularına cevap verir.
Kazakçada Belirtme Hali (Tabıs Septik: -ны/-ні vb.)
Belirli ve bilinen nesneleri gösteren hal ekidir (-ны/-ні, -ды/-ді, -ты/-ті, -н); Kimi? Neyi? sorularına cevap verir.
Kazakçada Bulunma Hali (Jatıs Septik: -да/-де vb.)
Bulunma halidir (-да/-де, -та/-те, -нда/-нде); Nerede? Kimde? Ne zaman? sorularına cevap verir.
Kazakçada Ayrılma Hali (Şığıs Septik: -дан/-ден vb.)
Ayrılma ve çıkma bildirir (-дан/-ден vb.); Nereden? Kimden? Neden? sorularına cevap verir.
Kazakçada Vasıta / Birliktelik Hali (Kömektes Septik: -мен/-бен/-пен)
Kazakçaya özgü vasıta halidir (-мен/-бен/-пен); birliktelik (ile), araç ve vasıta bildirir. Türkiye Türkçesinde bu durum ekleşmiş 'ile' edatıdır.
Kazakçada Soru Edatları (ма/ме, ба/бе, па/пе)
Kazakçada evet/hayır soruları cümle sonuna ма/ме, ба/бе, па/пе edatları getirilerek yapılır.
Kazakçada Olumsuzluk (-ма/-ме ve емес)
Fiillerde olumsuzluk -ма/-ме ekleriyle, isim ve sıfat cümlelerinde ise 'емес' (değil) kelimesiyle yapılır.
Kazakçada Varlık ve Yokluk (бар ve жоқ)
Varlık ve mevcudiyet bildiren 'бар' (var) ve 'жоқ' (yok) sözcükleridir.
Kazakçada Belirli Geçmiş Zaman (Jedel Ötken Şaq: -ды/-ді vb.)
Görülen / kesin geçmiş zaman ekidir (-ды/-ді, -ты/-ті); konuşanın bizzat tanık olduğu veya kesin bildiği eylemleri anlatır.
Kazakçada Sayılar ve Sıra Sayıları
Kazakça sayılar: asıl sayılar (бір, екі), sıra sayıları (-ыншы/-інші) ve topluluk sayılarıdır (-ау/-еу: екеу, үшеу).
Kazakçada Durum Yardımcı Fiilleriyle Şimdiki Zaman (отыр, жатыр, тұр, жүр)
Kazakçada şimdiki zaman, -ып/-іп/-п zarf-fiili ile 4 temel duruş yardımcı fiilinin (отыр, жатыр, тұр, жүр) birleşimiyle kurulur.
Kazakçada Geniş Zaman (Auvıspalı Osı Şaq: -а/-е/-й)
Geniş zaman ve alışkanlık bildiren -(y)A / -й ekidir; genel geçer kuralları ve düzenli yapılan eylemleri anlatır.
Kazakçada Niyet Gelecek Zamanı (Maqsattı Keler Şaq: -мақ/-мек)
Kesin niyet ve amaç bildiren gelecek zaman ekidir (-мақ/-мек, -бақ/-бек, -пақ/-пек: 'yapmak niyetindeyim').
Kazakçada İhtimal Gelecek Zamanı (Boljaldı Keler Şaq: -ар/-ер/-р)
Gelecekte gerçekleşmesi muhtemel, tahmin edilen eylemleri anlatır (-ар/-ер/-р: 'herhalde gelir').
Kazakçada Gereklilik Kipi (-у керек / -у қажет)
Gereklilik bildiren yapılardır: fiil mastarı (-у) + 'керек' / 'қажет' / 'тиіс' (yapmak gerek, gitmeli).
Kazakçada Emir ve İstek Kipleri (Buyrıq jäne Qalaw Rayı)
Emir kipi doğrudan emir ve ricaları, istek/arzu kipi (-ғысы келу) ise dilek ve istekleri bildirir.
Kazakçada Yeterlilik ve İktidar Fiili (ala alu / -a almaw)
Yeterlilik ve yapabilme anlamı, fiilin -а/-е/-й zarf-fiili ile 'алу' yardımcı fiilinin birleşmesiyle kurulur (жаза аламын = yazabilirim).
Kazakçada Dönüşlülük Zamiri (Öz - kendi)
Dönüşlülük zamiri 'өз' (kendi); iyelik ve hal ekleri alır: өзім (kendim), өзің (kendin), өзі (kendisi).
Kazakçada Sıfatlarda Derecelendirme ve Karşılaştırma
Karşılaştırma -рақ/-рек, -лау/-леу veya ayrılma hali (-дан) ile, üstünlük derecesi ise 'ең', 'өте' veya pekiştirme ile yapılır (қып-қызыл).
Kazakçada Yardımcı İsimler / Yer-Yön İsimleri (үсті, асты, іші, алды, қасы)
Mekansal ilişkiler (üstünde, altında, içinde, önünde, arkasında, yanında), 3. şahıs iyelik ve hal eki alan yardımcı isimlerle kurulur.
Kazakçada Edatlar / Sonçekimler (үшін, туралы, сияқты, кейін, бұрын)
Kazakçada edatlar isimden sonra gelir ve belirli hallerle (yalın, yönelme, ayrılma) birlikte kullanılır.
Kazakçada Zaman Zarfları ve Zaman İfadeleri
Zaman bildiren zarflardır: бүгін (bugün), кеше (dün), ертең (yarın), қазір (şimdi), таңертең (sabahleyin).
Kazakçada Şart Kipi (Şarttı Ray: -са/-се)
Şart eki -са/-се, 'eğer... ise' koşul yan cümleleri ve dilek/istek ifadeleri kurar.
Kazakçada Öğrenilen / Uzak Geçmiş Zaman (Burınğı Ötken Şaq: -ған/-ген)
Uzak geçmiş zaman ve tecrübe bildiren -ған/-ген (-қан/-кен) ekidir; geçmişte tamamlanmış ve etkisi süren durumları anlatır.
Kazakçada Sıfat-Fiiller / Ortaçlar (Esimşeler: -ған, -атын, -ар)
Kazakçada 'ki' veya ilgi zamiri olmadan sıfat-fiillerle (-ған/-ген, -атын/-етін, -ар/-ер) isimden önce yan cümle kurulur.
Kazakçada Zarf-Fiiller / Ulaçlar (Kösemşeler: -ып/-іп/-п, -а/-е/-й, -ғанша)
Zarf-fiiller (-ып/-іп/-п, -а/-е/-й, -ғанша, -ғалы) eylemleri birbirine bağlar, tarz ve zaman bildirir.
Kazakçada İsim-Fiil / Mastar (-у)
Eylemin adını ve mastar halini kuran -у ekidir; 7 ismin haliyle çekimlenir ve iyelik eki alabilir (оқу, жазу).
Kazakçada Dolaylı Anlatım ve 'деп' Sözcüğü
Dolaylı aktarma, niyet ve amaç cümleleri 'деп' (diye) sözcüğüyle kurulur.
Kazakçada Belgisiz ve Olumsuz Zamirler
Belgisiz zamirler 'әр-' (her), 'кей-' (bazı); olumsuz zamirler ise 'еш-' (hiç) ile kurulur ve olumsuz fiil gerektirir (ешкім келмеді).
Kazakçada Birleşik Fiiller ve Kılınış / Tarz Yardımcı Fiilleri
Birleşik fiiller, zarf-fiil (-ып/-іп) ve kılınış yardımcı fiilleriyle (тастау, беру, қою, жіберу, шығу) kurulur.
Kazakçada Ettirgen Çatı (Özgelik Etis: -дыр/-дір, -қыз/-гіз, -т)
Ettirgen çatı ekleridir (-дыр/-дір vb.); işin bir başkasına yaptırıldığını veya yapılmasına izin verildiğini bildirir.
Kazakçada Edilgen Çatı (Irıqsız Etis: -ыл/-іл, -л, -ын/-ін)
Edilgen çatı ekleridir (-ыл/-іл, -л; 'л' sesinden sonra -ын/-ін); işin kim tarafından yapıldığının belirtilmediği durumları anlatır.
Kazakçada Dönüşlü ve İşteş Çatılar (Özdik jäne Ortaq Etis)
Dönüşlü çatı (-ын/-ін/-н) eylemin kişinin kendisine döndüğünü, işteş çatı (-ыс/-іс/-с) ise eylemin birlikte/karşılıklı yapıldığını bildirir.
Kazakçada İyelik ve Hal Eklerinin Üst Üste Gelmesi
Kazakçada isim çekim eklerinin sabit sırası: İsim Kökü + Çoğul + İyelik + Hal; 3. şahıs iyelikten sonra özel hal ekleri gelir (-нда, -на, -нан, -н).
Kazakçada Ek Yığılması ve Bitişkenlik (Agglutination)
Kök üzerine belirli bir hiyerarşiyle eklerin art arda dizilmesidir: Fiil + Çatı + Olumsuzluk + Zaman + Şahıs.
ro
Rumencede Kelime Sırası (SVO)
Rumence, öznenin atılabildiği ve vurgu için devrik cümlelerin kurulabildiği esnek bir Özne-Yüklem-Nesne (SVO) yapısına sahiptir.
Rumencede Dilbilgisel Cinsiyet: Eril, Dişil ve Nötr (Ambigene)
Rumence üç cinsiyeti koruyan tek büyük Romen dilidir: tekilde eril, çoğulda dişil gibi davranan nötr (ambigene) cinsiyet bulunur.
Rumencede Sona Eklenen Belirli Tanımlık (Enclitic Definite Article)
Rumence, belirli tanımlığı (harf-i tarifi) kelimenin sonuna ekleyen (-ul, -l, -a, -i, -le) tek Latin dilidir.
Rumencede Belirsiz Tanımlıklar (un, o, niște)
Belirsiz tanımlık isimden önce gelir: un (eril/nötr tekil), o (dişil tekil) ve niște (tüm cinsler için çoğul / bazı, birkaç).
Rumencede Çoğul Yapımı ve Ses Değişimleri
Çoğul ekleri (-i, -e, -uri), kökte düzenli ünlü (o/oa, e/ea) ve ünsüz (t/ț, d/z, s/ș) ses değişimlerine yol açar.
Rumencede Kişi Zamirleri ve Nezaket Biçimleri
Kişi zamirleri (eu, tu, el, ea, noi, voi, ei, ele) fiil çekiminde genelde düşürülür; nezaket için dumneavoastră kullanılır.
Rumencede Şimdiki Zaman / Geniş Zaman ve 4 Fiil Grubu
Fiiller mastar eklerine göre (-a, -ea, -e, -i/-î) 4 gruba ayrılır; birçoğu çekimde -ez veya -esc eklerini alır.
Rumencede Yardımcı Fiiller: 'a fi' (olmak) ve 'a avea' (sahip olmak)
Düzensiz yardımcı fiiller olan 'a fi' ve 'a avea', bileşik geçmiş zaman ve edilgen çatı yapımında temel rol oynar.
Rumencede İyelik Sıfatları ve Zamirleri (meu, tău, său)
İyelik sıfatları belirli tanımlıklı isimden sonra gelir ve sahip olunan nesneye göre uyum sağlar (fratele meu, casa mea, cărțile mele).
Rumencede İlgi ve Yönelme Hali (Genitiv-Dativ)
Rumence Latince tamlayan ve yönelme hallerini birleştirmiştir; durum ismi değiştirmekten ziyade tanımlık ekleriyle (-lui, -ei, -lor) belirtilir.
Rumencede İşaret Sıfatları ve Zamirleri (acest, acel)
Yakınlığı (acest = bu) ve uzaklığı (acel = şu/o) belirtir; isimden önce veya sonra gelmelerine göre biçimleri değişir.
Rumencede Olumsuzluk ve Çift Olumsuzluk Kuralı (nu, niciodată, nimic)
Olumsuzluk edatı 'nu' fiilden ve klitiklerden önce gelir; 'nimeni', 'nimic' gibi olumsuz zamirler zorunlu çift olumsuzluk (nu ile birlikte) gerektirir.
Rumencede Soru Cümleleri ve Soru Sözcükleri (cine, ce, unde, când)
Evet/hayır soruları yükselen tonlama veya 'oare' ile, özel sorular ise cine (kim), ce (ne), unde (nerede), când (ne zaman), cum (nasıl) ile kurulur.
Rumencede Sayılar ve 'de' Edatı Kuralı (douăzeci de)
1, 2 ve 12 sayıları cinsiyete göre değişir (doi/două); 20'den itibaren isimden önce zorunlu olarak 'de' edatı kullanılır (douăzeci de cărți).
Rumencede Temel Edatlar (la, cu, în, pe, pentru, de)
Temel edatların çoğu ismin -i haliyle (Accusative) kullanılır ve belirli tanımlığın düşmesine neden olur (merg la școală).
Rumencede Bileşik Geçmiş Zaman (Perfectul Compus)
Rumencede günlük konuşmanın ana geçmiş zamanıdır; 'a avea' yardımcı fiili (am, ai, a, am, ați, au) + geçmiş zaman sıfat-fiili ile kurulur.
Rumencede Şimdiki Zamanın Hikayesi / Geçmişte Süreklilik (Imperfectul)
Geçmişte tekrarlanan, alışkanlık haline gelmiş veya arka plan tasviri yapan eylemleri anlatır (-am, -ai, -a, -am, -ați, -au).
Rumencede Gelecek Zaman Biçimleri (voi citi / o să citesc)
Resmi dilde 'voi' + mastar (voi citi), günlük dilde ise 'o să' + istek kipi (o să citesc) ile gelecek zaman kurulur.
Rumencede Dönüşlü Fiiller ve Dönüşlülük Zamirleri (se / își)
Dönüşlü fiiller belirtme (mă, te, se, ne, vă, se) veya yönelme (îmi, îți, își, ne, vă, își) hali dönüşlülük klitikleriyle kullanılır.
Rumencede Sıfatların Derecelendirilmesi (mai, cel mai, foarte)
Derecelendirme analitiktir: üstünlük derecesi 'mai' (daha), en üstünlük 'cel mai' (en), mutlak derece ise 'foarte' (çok) ile yapılır.
Rumencede Belirtme Hali Klitik Zamirleri (mă, te, îl, o, ne, vă, îi, le)
Vurgusuz belirtme hali zamirleridir (mă, te, îl, o, ne, vă, îi, le); fiilden önce gelir ve sesliyle başlayan yardımcı fiillere tireyle bağlanır (l-am văzut).
Rumencede Yönelme Hali Klitik Zamirleri (îmi, îți, îi, ne, vă, le)
Yönelme hali klitikleridir (îmi, îți, îi, ne, vă, le); eylemin kime yöneldiğini belirtir (bana, ona) ve tireyle bağlanır (mi-a spus).
Rumencede Klitik Çiftlemesi (Clitic Doubling)
Belirli nesneler ve dolaylı tümleçler cümlede vurgusuz klitik zamirle zorunlu olarak yinelenir (Îl văd pe Ion = Ion'u görüyorum).
Rumencede 'pe' Edatıyla Belirtili Nesne İşaretleme (DOM)
'Pe' edatı canlı, belirli ve şahıs bildiren nesnelerin başına gelir (pe Ion, pe cine, pe el) ve onları özneden ayırır.
Rumencede İyelik / Tamlayan Tanımlığı (al, a, ai, ale)
İyelik tanımlığı (al, a, ai, ale) sahip olunan nesne ile tamlayan arasına girer ve sahip olunan nesnenin cinsiyetine/sayısına göre uyum sağlar.
Rumencede Emir Kipi (Imperativul)
Emir kipi buyruk bildirir: olumlu 2. tekil şahıs genelde 3. tekil geniş zamanla aynıdır (Citește!), olumsuzu ise 'nu' + mastar ile kurulur (Nu citi!).
Rumencede Zaman, Yer ve Durum Zarfları
Zaman (acum, ieri), yer (aici, acolo) ve tarz zarflarıdır; eril tekil sıfatlar doğrudan tarz zarfı olarak kullanılır (vorbește frumos).
Rumencede İlgi Hali (Genitiv) Alan Edatlar (împotriva, înaintea, deasupra)
Karmaşık yer ve yön edatları (împotriva, înaintea, în fața, deasupra) zorunlu olarak Genitiv (tamlayan) haliyle kullanılır.
Rumencede Belgisiz ve Olumsuz Zamirler (cineva, nimeni, ceva, nimic)
Belgisiz zamirler '-va' son ekiyle (cineva, ceva, undeva) veya 'ori-' ile kurulur; olumsuz zamirler (nimeni, nimic) çift olumsuzluk gerektirir.
Rumencede Sıfat Uyumu ve 4 Çekim Grubu
Sıfatlar niteledikleri isimle cinsiyet, sayı ve hal bakımından uyum sağlar; 4 biçimli (bun), 3 biçimli (lung), 2 biçimli (mare) ve değişmeyen gruplara ayrılır.
Rumencede İstek / Dilek Kipi (Modul Conjunctiv: să)
'să' edatıyla kurulan istek kipi, arzu ve gereklilik bildirir; mastarın yerini alarak modal fiillerden sonra kullanılır (vreau să merg = gitmek istiyorum).
Rumencede İstek Kipi ve Mastar Karşılaştırması (să merg vs. a merge)
Diğer Latin dillerinin aksine Rumence, mastar (a citi) yerine neredeyse tamamen 'să' ile istek kipini (vreau să citesc) tercih eder.
Rumencede Koşul-Dilek Kipi (Condițional-Optativ: aș citi)
Özel 'aș, ai, ar, am, ați, ar' yardımcı fiilleri + mastar ile kurulur; varsayımları, dilekleri ve nezaketli ricaları bildirir (aș dori = rica ederdim).
Rumencede Supin / Amaç-İşlev Yapısı (Modul Supin)
Roman dilleri arasında benzersiz olan supin, bir edat (de, la, pentru) ile geçmiş zaman sıfat-fiilinin birleşiminden oluşur ve amaç veya alet işlevi bildirir (mașină de spălat = çamaşır makinesi).
Rumencede Zarf-Fiil / Ulaç (Modul Gerunziu: -ând / -ind)
-ând veya -ind ekleriyle kurulan zarf-fiil, eşzamanlı eylemleri veya yapılış tarzını bildirir (-erek/-arak); klitik zamirler sonuna eklenir (văzându-l).
Rumencede İlgi Zamirleri ve Sıfat Yan Cümleleri (care, pe care, căruia)
'care' (ki o) ilgi zamiri özne (care), nesne (pe care + klitik) veya tamlayan/yönelme halinde (căruia, căreia, cărora) yan cümleleri bağlar.
Rumencede Hitap / Seslenme Hali (Cazul Vocativ: -e, -ule, -o, -lor)
Rumence, doğrudan seslenmelerde kullanılan sentetik hitap hali eklerini (-e, -ule, -o, -lor) koruyan tek Latin dilidir (Domnule!, Ioane!, Fetițo!).
Rumencede Edilgen Çatı ve Yapan Kişi İfadesi (a fi + sıfat-fiil, de către)
Edilgen çatı 'a fi' + özneyle uyumlu sıfat-fiil ile kurulur; işi yapan insan fail 'de către' (tarafından) ile belirtilir.
Rumencede Basit Geçmiş Zaman (Perfectul Simplu: zise, făcu)
Yazı ve edebiyat dilinde veya bölgesel olarak Oltenia'da kullanılan sentetik basit geçmiş zamandır (făcui, zise, merse).
Rumencede Önceki Geçmiş Zaman / Pluperfect (Mai mult ca perfectul)
Diğer Latin dillerinin aksine Rumence, geçmişten önceki eylemleri sentetik tek bir ekle kurar (-sem, -seși, -se, -serăm, -serăți, -seră).
Rumencede Geçmiş Zaman Şart Kipi (Condiționalul Trecut: aș fi citit)
'aș, ai, ar, am, ați, ar' + değişmeyen 'fi' + geçmiş zaman sıfat-fiili ile kurulur; geçmişte gerçekleşmemiş varsayımları anlatır (aș fi venit = gelmiş olurdum).
Rumencede Klitik Zamir Kümeleri ve Sıralaması (mi-l, ți-o, i le)
Yönelme (dativ) ve belirtme (akuzativ) klitikleri birleştiğinde Dativ daima Akuzativden önce gelir ve tireyle bağlanır (mi-l dai = onu bana veriyorsun).
Rumencede Sıfatın Konumu ve Anlam Değişimi (om mare vs. mare om)
Sıfatlar kural olarak isimden sonra gelir (om bun); ancak isimden önce geldiklerinde belirli tanımlığı alırlar (frumoasa fată) ve anlam değiştirebilirler (un om mare = uzun boylu adam vs. un mare om = büyük/önemli adam).
Rumencede Dolaylı Anlatım ve Zaman Uyumu
Dolaylı aktarma 'că' (diye/ki) veya emirler için 'să' ile yapılır; İngilizcedeki gibi katı bir zaman geriletmesi (backshift) olmadan ana zaman korunur.
Rumencede İşaret / Sıfat Tanımlığı (cel, cea, cei, cele)
İşaret tanımlığı (cel, cea, cei, cele) sıfatları isme bağlar (băiatul cel bun), sıfatları isimleştirir ve en üstünlük derecesini kurar (cel mai bun).
cs
Çekçede Yedi Hâl Sistemi (Pádový systém)
Çekçe, sözdizimsel ilişkileri, yönelmeyi ve hitabı belirtmek için yedi dilbilgisel hâl (Çek eğitiminde 1'den 7'ye kadar numaralandırılır) kullanır.
Çekçede Dilbilgisel Cinsiyet (Eril, Dişil, Nötr)
Çekçe isimler üç ana cinsiyete ayrılır: eril (canlı ve cansız olarak ikiye ayrılır), dişil ve nötr; tüm sıfat ve fiil uyumunu belirler.
Çekçede Eril Canlılık ve Cansızlık Ayrımı (Životnost)
Eril canlı ve cansız isimler arasındaki ayrım, tekil belirtme hâlini (Canlı: B=İlgi, Cansız: B=Yalın) ve çoğul sıfat/fiil uyumunu kökten değiştirir.
Çekçede Yalın Hâl (1. pád - Nominativ)
'Kdo?' (Kim?) ve 'Co?' (Ne?) sorularına cevap veren, cümlenin öznesini ve isim yüklemini belirten temel sözlük hâlidir.
Çekçede Belirtme Hâli (4. pád - Akuzativ)
'Koho?' (Kimi?) ve 'Co?' (Neyi?) sorularına cevap verir; geçişli fiillerin doğrudan nesnesini ve yönelme bildiren edatları (na, pro) yönetir.
Çekçede İlgi / Ayrılma Hâli (2. pád - Genitiv)
'Koho?' ve 'Čeho?' sorularına cevap verir; aidiyet, 5 ve üzeri sayılardan sonra miktar, yokluk ve 'od, do, z, bez, u' edatlarını yönetir.
Çekçede Kişi Zamirleri ve Gizli Özne Kuralı (Pro-Drop)
Çekçe gizli özne (pro-drop) dilidir; kişi zamirleri (já, ty, on, my, vy, oni) vurgu veya karşıtlık olmadıkça cümlede kullanılmaz.
Çekçede Şimdiki Zaman ve 5 Fiil Sınıfı (Slovesné třídy)
Çekçe fiiller, şimdiki zaman 3. tekil şahıs kök ünlüsüne göre (-e, -ne, -je, -í, -á) 5 çekim sınıfına ayrılır.
Çekçede 'Být' (Olmak) ve 'Mít' (Sahip Olmak) Fiilleri
'Být' (jsem, jsi, je, jsme, jste, jsou) ve 'mít' (mám, máš, má...), isim cümlelerinde bağlaç, sahiplik ve geçmiş zaman yardımcı fiili olarak kullanılır.
Çekçede Fiil Olumsuzluğu (ne- Öneki) ve Çift Olumsuzluk Kuralı
Çekçede fiiller doğrudan 'ne-' öneki eklenerek olumsuz yapılır (nerozumím) ve olumsuz zamirlerle zorunlu çift olumsuzluk kuralı uygulanır (nikdo nic neví).
Çekçede Soru Cümleleri ve Soru Zamirleri
Evet/hayır soruları tonlama ve devrik sözdizimiyle; özel sorular ise çekimlenen soru zamirleriyle (kdo, co, kde, kdy, proč, jaký) kurulur.
Çekçede İşaret Zamirleri (ten, ta, to)
'ten' (eril), 'ta' (dişil), 'to' (nötr) işaret zamirleri yedi hâlin tamamında çekimlenir ve niteledikleri isimle tam uyum sağlar.
Çekçede İyelik Zamirleri (můj, tvůj, jeho, její, náš, váš)
İyelik zamirleri (můj, tvůj, její, náš, váš) sahip olunan isimle cinsiyet, sayı ve hâl bakımından uyum sağlar ('jeho' ve 'jejich' değişmez).
Çekçede Sayma Sayıları ve Sayma Kuralları
Çekçede sayma üç basamaktan oluşur: 1 tekil yalın hâl, 2-4 çoğul yalın hâl, 5 ve üzeri sayılar ise zorunlu olarak çoğul ilgi hâli (Genitiv) gerektirir.
Çekçede İlgi (Genitiv) ve Belirtme (Akuzativ) Hali Alan Edatlar
Temel edatlar: 'do, od, z, bez, u' Genitiv (İlgi); 'pro, přes' ve yön bildiren 'na, v' ise Akuzativ (Belirtme) gerektirir.
Çekçede Yönelme Hâli (3. pád - Dativ)
'Komu?' (Kime?) ve 'Čemu?' (Neye?) sorularına cevap verir; dolaylı tümleci, yararlanıcıyı ve 'k, kvůli, proti, díky' edatlarını yönetir.
Çekçede Bulunma Hâli (6. pád - Lokál)
'O kom?' ve 'O čem?' sorularına cevap verir; durağan yeri ve konuyu bildirir; edatsız (v, na, o, po, při) asla kullanılmaz.
Çekçede Vasıta Hâli (7. pád - Instrumentál)
'S kým?' (Kiminle?) ve 'S čím?' (Neyle?) sorularına cevap verir; araç/ulaşımı edatsız (autem), birlikteliği ise 's/se' edatıyla bildirir.
Çekçede Hitap / Seslenme Hali (5. pád - Vokativ)
Çekçe, insanlara doğrudan seslenirken ve nezaketli hitaplarda zorunlu olan bağımsız bir hitap hâlini (Pane profesore!, Petře!) korur.
Çekçede Geçmiş Zaman (Minulý čas: dělal jsem)
-l sıfat-fiili (dělal, dělala) ile 'být' yardımcı fiilinin (jsem, jsi, jsme, jste) birleşiminden oluşur; 3. şahısta yardımcı fiil kullanılmaz.
Çekçede Fiil Görünüşü: Tamamlanmış ve Sürekli Fiiller (Slovesný vid)
Her Çekçe fiil ya süreklilik/süreç (nedokonavý: číst) ya da tamamlanmış sonuç (dokonavý: přečíst) bildirir; gelecek zaman yapısını belirler.
Çekçede 'se' ve 'si' ile Dönüşlü Fiiller (Zvratná slovesa)
Çekçe iki dönüşlü zamir kullanır: Akuzativ 'se' (doğrudan kendine: mýt se = yıkanmak) ve Dativ 'si' (kendi yararına: koupit si = kendine satın almak).
Çekçede Sıfatların Derecelendirilmesi (Stupňování)
Üstünlük derecesi '-ejší/-ější' veya '-ší' ekiyle; en üstünlük derecesi ise üstünlük biçiminin başına 'nej-' getirilerek kurulur (nový → novější → nejnovější).
Çekçede İkinci Pozisyon Klitik Sıralaması (Wackernagel Kuralı)
Vurgusuz kısa zamirler ve yardımcılar (jsem, by, se, si, mi, ti, ho), cümlenin mutlaka ikinci sözdizimsel öbeğinde yer almalıdır.
Çekçede Gelecek Zaman (Budoucí čas: budu dělat vs. udělám)
Sürekli fiiller 'budu' + mastar ile (budu číst = okuyacağım); tamamlanmış fiiller ise doğrudan şimdiki zaman çekimiyle gelecek bildirir (přečtu = okuyup bitireceğim).
Çekçede Şimdiki Zaman Şart Kipi (Podmiňovací způsob: bych, bys, by)
-l sıfat-fiili + 'bych, bys, by, bychom, byste, by' ekleriyle kurulur; varsayımları, dilekleri ve nezaketli ricaları bildirir.
Çekçede Emir Kipi (Rozkazovací způsob: -ej, -i, -Ø)
Doğrudan emirleri, ricaları ve yasakları bildirir: 2. tekil (dělej/piš), 1. çoğul (dělejme/pišme) ve 2. çoğul (dělejte/pište).
Çekçede Dönüşlü İyelik Zamiri 'Svůj' (Kendi)
Cümlenin öznesi sahip olunan nesnenin de sahibiyse, Çekçe 'můj/jeho' yerine kesinlikle dönüşlü 'svůj' (kendi) zamirini gerektirir.
Çekçede Sert ve Yumuşak Sıfat Çekimi (mladý vs. jarní)
Sıfatlar iki ana çekim türüne ayrılır: cinsiyete göre ünlü değiştiren sert tip 'mladý' (-ý, -á, -é) ve her cinste uzun '-í' alan yumuşak tip 'jarní'.
Çekçede Belgisiz ve Olumsuz Zamirler (někdo, nikdo, něco, nic)
'ně-' öneki belgisiz zamirleri (někdo - biri, něco - bir şey), 'ni-' ise fiille zorunlu çift olumsuzluk alan olumsuz zamirleri (nikdo - hiç kimse) kurar.
Çekçede Hareket Fiilleri: Tek Yönlü ve Çok Yönlü Fiiller (jít vs. chodit)
Hareket fiilleri çiftler oluşturur: tek bir yöne gidiş için tek yönlü (jít, jet); tekrarlanan veya çok yönlü gidişler için çok yönlü fiiller (chodit, jezdit) kullanılır.
Çekçede Geçmiş Zaman Şart Kipi (byl bych udělal)
'byl' + 'bych, bys, by' + '-l sıfat-fiili' ile kurulur; geçmişte gerçekleşmemiş varsayımları bildirir (byl bych udělal = yapmış olurdum).
Çekçede Edilgen Çatı: Analitik ve Dönüşlü Edilgen (Trpný rod)
Çekçe iki türlü edilgen çatı kurar: 'být' + edilgen sıfat-fiil (dům byl postaven = ev inşa edildi) ve 'se' ile dönüşlü edilgen (kniha se čte = kitap okunur).
Çekçede Zarf-Fiiller / Ulaçlar (Přechodníky)
Edebi dilde cinsiyet ve sayıya göre çekimlenen zarf-fiiller: eşzamanlı eylemler için şimdiki (-e/-íc/-íce) ve önceki eylemler için geçmiş (-v/-vši/-vše).
Çekçede İsim Çekim Modelleri (Vzory podstatných jmen)
Tüm Çekçe isimler 14 standart model kelimeye göre (pán, hrad, muž, stroj; žena, růže, píseň, kost; město, moře, kuře, stavení) çekimlenir.
Çekçede Sayıların Çekimi (Sklonování číslovek)
Çekçe sayılar tüm hâllerde çekimlenir: 'dva/dvě' ikil sayı eklerini (dvou, dvěma) korurken, 5-99 arası sayılar bükünlü hâllerde '-i' eki (pěti) alır.
Çekçede Bulunma (Lokál) ve Vasıta (Instrumentál) Hali Alan Edatlar
Lokál edatları (v, na, o, po, při) yer ve konu bildirir; konum bildiren uzamsal edatlar (za, před, pod, nad, mezi) ise Instrumentál alır.
Çekçede İşteşlik ve Karşılıklı Eylemler (se, si, navzájem)
Özneler arasındaki karşılıklı eylemler 'se/si' dönüşlü zamirleriyle ve 'navzájem' (karşılıklı olarak) veya 'jeden druhého' (birbirini) ile kurulur.
Çekçede Dolaylı Sorular ve Yan Cümle Bağlaçları (že, aby, zda, jestli)
Yan cümleler bildirme bağlacı 'že' (ki/diye), amaç bağlacı 'aby' (için/diye) ve dolaylı soru bağlaçları 'zda / jestli' (olup olmadığını / -mı) ile bağlanır.
Çekçede İsimlerden Türetilen İyelik Sıfatları (otcův, matčin)
Çekçe, eril şahıs isimlerinden '-ův/-ova/-ovo' ve dişil isimlerden '-in/-ina/-ino' ekleriyle aitlik sıfatları türetir (otcův dům = babanın evi, matčina kniha = annenin kitabı).
Standart Çekçe ve Günlük Konuşma Çekçesi (Spisovná vs. Obecná čeština)
Çekçe resmi Yazı Dili (spisovná) ile günlük Konuşma Dili (obecná čeština) arasında düzenli ses değişimleriyle (-ý → -ej, -é → -ý, protetik v-) belirgin bir ikidillilik (diglossia) sergiler.
Çekçede Ünlü Değişimleri ve Uzunluk Kaymaları (kůň/koně, dům/domu)
Çekçe çekimlerde kök ünlüsü düzenli olarak kısalır veya değişir: 'ů' harfi kısa 'o' ile nöbetleşir (dům → domu, stůl → stolu); á/í sesleri kısalır.
Çekçede Geçmiş Zaman Yüklem-Özne Uyumu (-i, -y, -a)
Geçmiş zaman çoğulunda yazım ve uyum öznenin cinsiyetine bağlıdır: Eril canlı için -i (studenti psali), Eril cansız ve dişil için -y (ženy/stoly psaly), nötr için -a (města byla).
Çekçede Modal Fiiller (muset, moct, smět, chtít, mít)
Modal fiiller gereklilik (muset), yetenek (moct), izin (smět), istek (chtít) ve görev (mít) bildirir ve doğrudan mastarla kullanılır.
Çekçede Dolaylı Anlatım ve Zaman Kaydırmama Kuralı
İngilizcedeki zaman geriletmesinin (backshifting) aksine Çekçe dolaylı anlatım, konuşanın kullandığı orijinal zamanı aynen korur (Petr řekl, že má čas).
sr
Sırpçada İki Alfabe: Kiril ve Latin Yazı Sistemleri (Ćirilica i latinica)
Sırpça tam anlamıyla iki yazı sistemli bir dildir: resmi Kiril (azbuka, 30 harf) ve Latin (abeceda, 30 harf) alfabeleri birebir 1:1 ses karşılığına sahiptir.
Sırpçada Yedi Hâl Sistemi (Padeži)
Sırpçada isimler 7 hâle göre çekimlenir: Nominativ (Yalın), Genitiv (İlgi), Dativ (Yönelme), Akuzativ (Belirtme), Vokativ (Hitap), Instrumental (Vasıta) ve Lokativ (Bulunma).
Sırpçada İsimlerin Gramatik Cinsiyeti: Eril, Dişil, Nötr (Rod imenica)
Sırpça isimler üç cinsiyete ayrılır: eril (ünsüz veya -o/-e ile biten), dişil (-a veya ünsüzle biten) ve nötr (-o veya -e ile biten).
Sırpçada Yalın Hâl (1. padež - Nominativ)
Ko? (Kim?) ve Šta? (Ne?) sorularına cevap veren, cümlenin öznesini ve yüklem ismini belirten temel sözlük hâlidir.
Sırpçada Belirtme Hâli (4. padež - Akuzativ)
Koga? (Kimi?) ve Šta? (Neyi?) sorularına cevap verir; geçişli fiillerin doğrudan nesnesini ve u, na, kroz edatlarıyla hareket yönünü belirtir.
Sırpçada İlgi ve Ayrılma Hâli (2. padež - Genitiv)
Koga? ve Čega? sorularına cevap verir; sahiplik, yokluk (nema), miktar bildirir ve od, do, iz, bez, kod, pre, posle edatlarını alır.
Sırpçada Şahıs Zamirleri ve Özne Düşürme (Lične zamenice)
Sırpça tam/vurgulu (ja, ti, on...) ve kısa/enklitik (me, te, ga...) şahıs zamirlerini kullanır; özne zamirleri doğal olarak düşürülür.
Sırpçada Şimdiki / Geniş Zaman ve Fiil Çekim Grupları (-am, -im, -em)
Şimdiki zaman fiilleri 1. tekil şahıs ekine göre üç ana çekim grubuna ayrılır: -am (čitati), -im (govoriti) ve -em (pisati, piti).
Sırpçada Yardımcı Fiiller: Biti (Olmak) ve Hteti (İstemek/Gelecek)
Biti fiili tam (jesam...), kısa enklitik (sam, si, je...) ve olumsuz (nisam...) formlara; hteti fiili tam (hoću...), kısa (ću, ćeš...) ve olumsuz (neću...) formlara sahiptir.
Sırpçada Fiil Olumsuzluğu ve Çift Olumsuzluk Kuralı (Negacija)
Fiil olumsuzluğu fiilden ayrı yazılan 'ne' ile yapılır (ne radim); 4 birleşik fiil (nisam, neću, nemam, nemoj) hariçtir ve çift olumsuzluk zorunludur.
Sırpçada Soru Cümleleri ve Soru Sözcükleri (Da li, Ko, Šta)
Evet/hayır soruları 'Da li + fiil' veya 'fiil + li' ile kurulur (Da li radiš? / Radiš li?); açık uçlu sorular ko, šta, gde, kada, zašto, kako ile sorulur.
Sırpçada Üç Kademeli İşaret Zamirleri (ovaj, taj, onaj)
Sırpça 3 uzamsal mesafe ayırt eder: ovaj (bu, konuşana yakın), taj (şu, dinleyene yakın) ve onaj (o/öteki, her ikisine de uzak).
Sırpçada İyelik Zamirleri (moj, tvoj, njegov, njen, naš, vaš, njihov)
İyelik zamirleri sahip olunan isimle cinsiyet, sayı ve hâlde uyum sağlar: moj (benim), tvoj (senin), njegov (onun eril), njen (onun dişil), naš (bizim), vaš (sizin), njihov (onların).
Sırpçada Sayılar ve Sayma Kuralları (Osnovni brojevi)
1–4 arası sayılar cinsiyet ve hâle göre çekimlenip özel ikil/azlık formu alırken, 5 ve üzeri sayılar çoğul Genitiv gerektirir.
Sırpçada Genitiv ve Akuzativ Alan Edatlar (Predlozi)
Genitiv edatları köken, yokluk ve yakınlık bildirir (od, do, iz, bez, kod); Akuzativ edatları ise hedef ve yönelme hareketi bildirir (u, na, za, kroz).
Sırpçada Yönelme Hâli (3. padež - Dativ)
Kome? (Kime?) ve Čemu? (Neye?) sorularına cevap verir; dolaylı tümleci, k/ka ile yönelmeyi ve deneyimleyen özne durumlarını bildirir.
Sırpçada Bulunma Hâli (6. padež - Lokativ)
Yalnızca edatlarla (u, na, o, po, pri) kullanılır; durağan konumu (Gde? - Nerede?) ve düşünce/konuşma konusunu (O čemu?) bildirir.
Sırpçada Vasıta ve Birliktelik Hâli (7. padež - Instrumental)
S kim? (Kiminle?) ve Čime? (Neyle?) sorularına cevap verir; araç/vasıtayı (edatsız: autom), birlikteliği (s/sa ile) ve uzamsal konumu bildirir.
Sırpçada Hitap / Seslenme Hali (5. padež - Vokativ)
Kişilere doğrudan seslenmek, hitap etmek ve selamlamak için kullanılan, -e, -u, -o ekleri ve ünsüz yumuşaması içeren canlı bir hâldir.
Sırpçada Geçmiş Zaman (Perfekat: l-participle + sam/si/je)
Biti yardımcı fiilinin şimdiki zamanı (sam, si, je, smo, ste, su) ile cinsiyete göre çekimlenen -l sıfat-fiilinin (radio, radila, radili) birleşimidir.
Sırpçada Gelecek Zaman (Futur I: ću, ćeš, će + mastar / radiću)
'ću, ćeš, će' yardımcı fiilleri + mastar ile kurulur (Ja ću raditi); cümle başında ise mastar köküne eklenir (radiću, čitaću).
Sırpçada 'se' ile Dönüşlü Fiiller (Povratni glagoli)
Vurgusuz 'se' enklitiği ile kurulan; öz dönüşlü (prati se = yıkanmak), işteş (voleti se = sevişmek) ve zorunlu dönüşlü fiilleri (smejati se = gülmek) kapsar.
Sırpçada Fiil Görünüşü: Sürekli ve Tamamlanmış Fiiller (Glagolski vid)
Fiiller görünüş çiftleri oluşturur: süreç ve tekrar için bitmemiş (nesvršeni); tamamlanmış sonuç için bitmiş (svršeni) fiiller kullanılır.
Sırpçada Sıfatların Derecelendirilmesi (Komparativ ve Superlativ)
Sıfatlar 3 derece oluşturur: Pozitiv (lep), -iji, -ji veya -ši ile Komparativ (lepši) ve 'naj-' önekiyle Superlativ (najlepši).
Sırpçada İkinci Pozisyon Kuralı ve Enklitik Dizilişi (Red reči)
Vurgusuz enklitikler cümlenin 2. konumunda katı bir sırayla dizilir: soru 'li' > şart 'bih' > gelecek 'ću' > Dativ zamirler > Akuzativ zamirler > se > 'je' bağlacı.
Sırpçada Emir Kipi (Imperativ / Zapovedni način)
Emir ve ricaları 2. tekil (-j, -i), 1. çoğul (-jmo, -imo) ve 2. çoğul (-jte, -ite) şahıslarda kurar; olumsuz emir 'nemoj / nemojte' ile yapılır.
Sırpçada Şart ve İstek Kipi (Potencijal / Kondicional: bih, bi, bismo)
Biti fiilinin aorist biçimleri (bih, bi, bi, bismo, biste, bi) + -l sıfat-fiili ile kurulur; varsayımsal koşul, istek ve kibar ricaları bildirir.
Sırpçada 'Kendi' Anlamındaki Dönüşlü İyelik Zamiri: Svoj
Sahip olan kişi cümlenin öznesi olduğunda tüm şahıslarda (1, 2, 3) 'svoj' (kendi) zamirinin kullanılması zorunludur.
Sırpçada Sıfatların Belirli ve Belirsiz Hali (dobar vs. dobri)
Niteleme sıfatları belirsiz kısa form (Kakav? dobar - yüklem) ile -i ile biten belirli uzun form (Koji? dobri - niteleme) arasında ayrım yapar.
Sırpçada Belgisiz ve Olumsuz Zamirler (neko, niko, svako, išta)
'ne-' (neko = biri), 'ni-' (niko = hiç kimse), 'sva-' (svako = herkes) ve 'i-' (iko = herhangi biri) önekleriyle kurulur; edatlarla bölünür (ni sa kim = hiç kimseyle).
Sırpçada Aorist (Basit Geçmiş Zaman: -h, -e, -smo)
Öz-Slavcadan korunan, bitmiş fiillerden (-h, -e, -smo) kurulan ve dinamik anlatılarda anlık geçmiş eylemleri bildiren basit geçmiş zamandır.
Sırpçada İmperfekt (Sürekli Geçmiş Zaman: -ah, -aše, -asmo)
Yalnızca bitmemiş fiillerden (-ah, -aše, -asmo) kurulan ve geçmişteki sürekli arka plan durumlarını bildiren klasik basit geçmiş zamandır.
Sırpçada İkinci Gelecek Zaman (Futur II: budem radio)
'budem, budeš, bude...' + -l sıfat-fiili ile kurulur; yalnızca koşul ve zaman yan cümlelerinde gelecekteki öncül eylemleri bildirir (ako budem radio).
Sırpçada Azlık Sayma Kuralı (Paukal: 2, 3, 4 vs. 5+)
Sırpça ikil/azlık yapısını korur: 2, 3, 4 sayıları -a ile biten paukal isimler alır (dva studenta); 5 ve üzeri sayılar çoğul Genitiv alır (pet studenata).
Sırpçada Zarf-Fiiller (Glagolski prilog sadašnji -ći ve prošli -vši)
Değişmez zarf-fiil biçimleri: eşzamanlı eylemler için şimdiki -ći (čitajući = okuyarak) ve önceki eylemler için geçmiş -vši (pročitavši = okuduktan sonra).
Sırpçada Edilgen Çatı ve Edilgen Sıfat-Fiil (Trpni pridev i pasiv)
'biti' + -n/-t ile biten edilgen sıfat-fiil (knjiga je pročitana = kitap okundu) veya 'se' ile dönüşlü edilgen (kuća se gradi = ev inşa ediliyor) ile kurulur.
Sırpçada İsim Çekim Grupları (I, II, III. Deklinasyon)
İsimler 3 çekim grubuna ayrılır: I. Grup (Genitiv -a alan eril ve nötr), II. Grup (-a ile bitip Genitiv -e alan dişil/eril) ve III. Grup (ünsüzle bitip Genitiv -i alan dişil).
Sırpçada Balkan Mastarsızlaşması (Da + Geniş Zaman vs. Mastar)
Balkan dil birliği özelliği: modal ve istek yapılarında yalın mastar yerine çekimli 'da + geniş zaman' (Želim da radim) kullanımı tercih edilir.
Sırpçada Lokativ ve Instrumental Alan Mekânsal Edatlar (Prostorni predlozi)
Durağan konum bildiren 'Nerede?' (Gde?) sorusu 'u/na' ile Lokativ; 'pod, nad, pred, za, među' edatlarıyla ise Instrumental gerektirir.
Sırpçada Yan Cümleler ve Bağlaçlar (da, jer, iako, ako, dok, čim)
Birleşik cümleler bildirme/amaç (da), neden (jer, zato što), şart (ako), ödün (iako) ve zaman (kad, čim) bağlaçlarıyla kurulur.
Sırpçada Ses Değişimleri: Palatalizasyon, Sibilarizasyon ve Yotasyon
Düzenli ünsüz değişimleri: Palatalizasyon (-e önünde k/g/h → č/ž/š), Sibilarizasyon (Dativ/Lokativ -i önünde k/g/h → c/z/s) ve Yotasyon (d+j → đ, t+j → ć).
Sırpçada Düşen 'A' ve Ünlü Nitelikli 'R' (Nepostojano A i vokalno R)
Düşen 'A', yalın tekil ve çoğul Genitiv'de son ünsüzler arasında belirip bükünlü hâllerde düşer (pas → psa); ünlü 'R' hece kurucu sesli gibi davranır (prst, trg).
Sırpçada Özne-Yüklem Uyumu ve Cinsiyet Uyumu (Kongruencija)
Birleşik zamanlarda -l sıfat-fiili özneyle cinsiyet ve sayıda tam uyum sağlar: Eril için -i (studenti su radili), Dişil için -e (žene su radile), Nötr için -a (sela su bila).
Sırpçada Modal Fiiller (morati, moći, smeti, hteti, trebati)
Modal fiiller zorunluluk (morati), yetenek (moći), izin (smeti), istek (hteti) ve gereklilik (trebati) bildirir; çoğunlukla 'da + geniş zaman' ile kullanılır.
Sırpçada Doğrudan ve Dolaylı Anlatım (Upravni i neupravni govor)
Dolaylı anlatım, konuşanın orijinal zamanını aynen korur (İngilizcedeki gibi zaman geriletmesi yapılmaz); bildirimler için 'da', sorular için 'da li' kullanılır.
it
İtalyancada Belirli Tanımlıklar (il, lo, l', la, i, gli, le)
İtalyanca belirli tanımlıklar cinsiyet ve sayıya göre uyar; seçimi takip eden kelimenin ilk sesine bağlıdır (eril: il/i, lo/gli, l'/gli; dişil: la/le, l'/le).
İtalyancada Belirsiz Tanımlıklar (un, uno, una, un')
Belirsiz tanımlıklar tekil isimleri tanıtır: eril 'un' / 'uno' (s+sessiz, z öncesi); dişil 'una' / sesliler önünde kesme işaretli 'un''.
İtalyancada İsimlerin Cinsiyeti ve Çoğul Yapımı
İtalyanca isimler eril ve dişil olarak ikiye ayrılır: -o → -i (ragazzo → ragazzi), -a → -e (casa → case) ve -e → -i (studente → studenti).
İtalyancada Kişi Zamirleri ve Gizli Özne Kuralı (Pronomi personali)
İtalyanca gizli özne kullanan (pro-drop) bir dildir; kişi zamirleri (io, tu, lui, lei, noi, voi, loro) vurgu, karşıtlık veya nezaket (Lei) dışında genellikle atılır.
İtalyancada Şimdiki / Geniş Zamanın Üç Çekimi (-are, -ere, -ire)
Düzenli şimdiki zaman fiilleri 3 gruba ayrılır: 1. grup (-are: -o, -i, -a, -iamo, -ate, -ano), 2. grup (-ere: -o, -i, -e, -iamo, -ete, -ono) ve 3. grup (-ire, -isc- ekli fiiller dahil).
İtalyancada Essere ve Avere Yardımcı Fiillerinin Şimdiki Zamanı
İki temel kuralsız yardımcı fiil: essere (sono, sei, è, siamo, siete, sono) ve avere (ho, hai, ha, abbiamo, avete, hanno - 'h' okunmaz).
İtalyancada İyelik Sıfatları ve Belirli Tanımlık Kuralı (il mio, la tua)
İtalyancada iyelik sıfatları tanımlıkla kullanılır (il mio libro, la tua casa); sadece tekil ve nitelemesiz aile üyelerinde tanımlık düşer (mio padre vs. i miei fratelli).
İtalyancada Dokuz Basit Edat (di, a, da, in, con, su, per, tra, fra)
Dokuz temel basit edat (di, a, da, in, con, su, per, tra/fra) mekân, zaman, neden, araç ve aidiyet ilişkilerini kurar.
İtalyancada Birleşik Edatlar (Preposizioni articolate: del, alla, nei)
Basit edatların (di, a, da, in, su) belirli tanımlıklarla (il, lo, la, i, gli, le) zorunlu olarak tek kelimede birleşmesiyle oluşur (di+il=del, in+la=nella, a+gli=agli).
İtalyancada Olumsuzluk ve Çifte Olumsuzluk (non, mai, niente, nessuno)
Basit olumsuzluk fiilin önüne 'non' konularak yapılır (non parlo); olumsuz sözcükler fiilden sonra geldiğinde çifte olumsuzluk zorunludur (non so niente, non vedo nessuno).
İtalyancada Soru Cümleleri ve Soru Sözcükleri (chi, che cosa, dove, quando)
Evet/hayır soruları kelime sırası değişmeden sadece yükselen tonlama ile sorulur; bilgi sorularında chi, che cosa, dove, quando, perché, come, quanto, quale kullanılır.
İtalyancada İşaret Sıfatları ve Zamirleri (questo ve quello)
Questo (bu/bunlar) konuşana yakın nesneleri; quello (şu/o/onlar) uzaktaki nesneleri bildirir ve sıfat olarak belirli tanımlık eklerini aynen kopyalar (quel, quello, quell', quei, quegli).
İtalyancada Passato Prossimo ve Düzenli Geçmiş Zaman Sıfat-Fiilleri
İtalyancanın temel geçmiş zamanıdır; 'essere' veya 'avere' yardımcı fiili + geçmiş zaman sıfat-fiili (-ato, -uto, -ito) ile kurulur.
İtalyancada Yardımcı Fiil Seçimi (Essere vs. Avere) ve Sıfat-Fiil Uyumu
Geçişli fiiller 'avere' alır (uyum yok: ho mangiato); hareket, durum, değişim ve dönüşlü fiiller 'essere' alır ve sıfat-fiil özneyle cinsiyet/sayıca zorunlu olarak uyar (sono andato/andata, siamo partiti/partite).
İtalyancada Yaygın Kuralsız Geçmiş Zaman Sıfat-Fiilleri (fatto, detto, visto)
Birçok temel fiil kuralsız geçmiş zaman sıfat-fiili oluşturur (fare → fatto, dire → detto, vedere → visto, scrivere → scritto, prendere → preso, essere → stato).
İtalyancada Sürekli / Hikâye Geçmiş Zamanı (Imperfetto)
Geçmişteki sürekli alışkanlıkları ('yapardım'), arka plan tasvirlerini ve fiziksel/duygusal durumları anlatan basit geçmiş zamandır (-avo, -evo, -ivo).
İtalyancada Passato Prossimo ve Imperfetto Karşılaştırması
Passato Prossimo tamamlanmış, anlık olayları anlatır; Imperfetto ise arka plan tasvirini, süregelen eylemleri ve alışkanlıkları bildirir.
İtalyancada Dönüşlü ve İşteş Fiiller (Verbi riflessivi e reciproci)
Dönüşlü zamirlerle (mi, ti, si, ci, vi, si) kurulur. Birleşik zamanlarda zorunlu olarak 'essere' alır ve sıfat-fiil cinsiyet/sayıca tam uyum sağlar (ci siamo visti/viste).
İtalyancada Düz Nesne Zamirleri ve Sıfat-Fiil Uyumu (lo, la, li, le)
Düz nesne zamirleri (mi, ti, lo, la, ci, vi, li, le). 'Avere' ile birleşik zamanlarda 3. şahıs zamirleri (lo, la, li, le) sıfat-fiili cinsiyet ve sayıda zorunlu olarak uydurur (l'ho vista, li ho comprati).
İtalyancada Dolaylı Nesne Zamirleri (mi, ti, gli, le, ci, vi, loro)
'a' edatlı alıcı ismin yerini tutar (A chi? / Kime?): mi, ti, gli (ona eril), le (ona dişil), Le (size nezaket), ci, vi, loro (onlara). Sıfat-fiil uyumu YAPTIRMAZ.
İtalyancada Birleşik Çift Zamirler (glielo, me la, te li, ce ne)
Dolaylı bir zamirin düz nesne zamiri (lo, la, li, le) veya 'ne' ile birleşmesiyle oluşur: mi/ti/ci/vi 'e'ye döner (me lo, te la); gli/le ise tek kelimede birleşir (glielo, gliela, gliene).
İtalyancada Yer ve Zamir Parçacığı 'Ci' (ci vado, ci penso, esserci)
Çok işlevli zamir parçacığı: Yer zarfı ('oraya/orada': ci vado), 'a/in/su/con' ile başlayan öbeklerin yerine geçme ('buna/bununla': ci penso) ve 'esserci' varlık fiili (c'è, ci sono).
İtalyancada Parçacık 'Ne' (Miktar, Konu ve Çıkış Bildiren Zamir)
Miktar belirtir ('ondan/onlardan': ne ho due - iki tanem var), 'di' ile konu belirtir ('bundan': ne parliamo) veya uzaklaşma bildirir ('oradan': me ne vado). Geçmiş zamanda sıfat-fiil sayılan nesneyle uyar (ne ho comprate tre).
İtalyancada Sıfatların Derecelendirilmesi (Karşılaştırma ve Üstünlük)
Karşılaştırma 'più/meno + di' (isimler/zamirler) veya 'che' (sıfatlar/fiiller) ile yapılır; göreceli üstünlük tanımlık ekler (il più grande); mutlak üstünlük '-issimo' eki alır (bellissimo).
İtalyancada Modal / Tarz Fiilleri (dovere, potere, volere, sapere)
Dovere (zorunda olmak), potere (ebilmek), volere (istemek) ve sapere (bilmek/becerebilmek) doğrudan mastarla birleşir; birleşik zamanlarda yardımcı fiil seçimi bağımlı mastara göre belirlenir (ho dovuto fare vs. sono dovuto andare).
İtalyancada Gelecek Zaman (Futuro semplice)
Vurgulu şahıs ekleriyle kurulan (-rò, -rai, -rà, -remo, -rete, -ranno) gelecek zamandır; planları, sözleri ve şimdiki zamana ait olasılık/tahminleri (saranno le tre = saat 3 olmalı) bildirir.
İtalyancada Gelecekte Bitmiş Zaman (Futuro anteriore)
'essere/avere' fiilinin gelecek zamanı + geçmiş zaman sıfat-fiili ile kurulur; gelecekteki başka bir eylemden önce bitecek eylemleri veya geçmişe dair olasılıkları bildirir (avrà perso il treno = treni kaçırmış olmalı).
İtalyancada Şimdiki Şart ve Nezaket Kipi (Condizionale presente)
Gelecek zaman kökü + şart ekleri (-ei, -esti, -ebbe, -emmo, -este, -ebbero) ile kurulur; kibar ricaları (vorrei un caffè), varsayımları, tavsiyeleri ve teyit edilmemiş haberleri bildirir.
İtalyancada Geçmiş Şart Kipi (Condizionale passato)
'essere/avere' şart kipi + geçmiş zaman sıfat-fiili ile kurulur; geçmişte gerçekleşmemiş niyetleri ve geçmişteki gelecek eylemleri bildirir (disse che sarebbe venuto = geleceğini söylemişti).
İtalyancada Doğrudan ve Olumsuz Emir Kipi (tu, noi, voi ve non + mastar)
Doğrudan emirler: 'tu' (-are → -a: parla!, -ere/-ire → -i: scrivi!), 'noi' (-iamo), 'voi' (-ate, -ete, -ite); 'tu' için olumsuz emir zorunlu olarak 'non + mastar' ile kurulur (non parlare!).
İtalyancada Nezaket Emir Kipi (Lei) ve Zamirlerin Eklenmesi
Nezaket emirleri (Lei) şimdiki dilek kipini kullanır (-are → -i: parli!; -ere/-ire → -a: prenda!) ve zamirleri fiilin ÖNÜNE alır (mi dica, lo prenda); oysa gayriresmi emirlerde zamirler fiilin SONUNA eklenir (dimmi, prendilo).
İtalyancada Şimdiki Zaman Dilek Kipi Yapılışı (Congiuntivo presente)
Çapraz sesli harflerle kurulur: 1. grup (-are) -i eklerini alır (-i, -i, -i, -iamo, -iate, -ino); 2. ve 3. gruplar (-ere/-ire) ise -a eklerini alır (-a, -a, -a, -iamo, -iate, -ano).
İtalyancada Dilek Kipi Tetikleyicileri ve Kullanımı (Fikir, Duygu, Şüphe)
Dilek kipi fikir (penso che), duygu (sono felice che), şüphe (dubito che), istek (voglio che) fiilleri, kişiliksiz ifadeler (è necessario che) ve bağlaçlar (prima che, benché, affinché) tarafından tetiklenir.
İtalyancada Geçmiş Zaman Dilek Kipi (Congiuntivo passato)
'essere/avere' fiilinin şimdiki dilek kipi + geçmiş zaman sıfat-fiili ile kurulur; şimdiki zamandaki bir yargıya bağlı geçmişte tamamlanmış eylemleri bildirir (credo che sia partito = gitmiş olduğuna inanıyorum).
İtalyancada Önceki Geçmiş Zaman (Trapassato prossimo)
'essere/avere' fiilinin imperfetto hali + geçmiş zaman sıfat-fiili ile kurulur; geçmişteki başka bir olaydan önce gerçekleşmiş eylemleri bildirir (avevo già mangiato = çoktan yemiştim).
İtalyancada İlgi Zamirleri (che, cui, il quale)
'Che' özne ve düz nesne için değişmez (ki o, -en/-an); 'cui' tüm edatlardan sonra kullanılır (di cui, in cui, con cui); 'il quale' (la quale, i quali, le quali) ise cinsiyet/sayıca bükülerek netlik sağlar.
İtalyancada Sürekli / Hikâye Dilek Kipi (Congiuntivo imperfetto)
Çift '-ss-' ekleriyle kurulur (-assi, -essi, -issi); geçmiş zamandaki bir yargıya bağlı eşzamanlı eylemleri veya 'se' ile kurulan şart cümlelerini bildirir (se fossi ricco = zengin olsaydım).
İtalyancada Önceki Geçmiş Zaman Dilek Kipi (Congiuntivo trapassato)
'essere/avere' fiilinin congiuntivo imperfetto hali + geçmiş zaman sıfat-fiili ile kurulur; geçmişe bağlı öncelikli olayları veya gerçekleşmemiş geçmiş şartları bildirir (se avessi saputo = bilseydim).
İtalyancada Dilek Kipi Zaman Uyumu (Consecutio temporum)
Dilek kipi zaman uyum tablosu: Temel cümle şimdiki zamandaysa Congiuntivo presente (eşzamanlılık) veya passato (öncelik); geçmiş zamandaysa Congiuntivo imperfetto (eşzamanlılık) veya trapassato (öncelik) alır.
İtalyancada Şart Cümleleri (Üç Şart Tipi: Gerçek, Olasılık, İmkânsız)
Şart cümleleri 'se' şartı ve sonucu 3 tipte birleştirir: 1. Tip Gerçeklik (se studi, passi), 2. Tip Olasılık (se studiassi, passeresti), 3. Tip Geçmişte İmkânsızlık (se avessi studiato, avresti passato).
İtalyancada Edilgen Çatı (essere, venire, andare + sıfat-fiil)
Edilgen çatı 'essere' (tüm zamanlar), 'venire' (sadece basit zamanlar, dinamik eylemi vurgular) veya 'andare' (gereklilik/zorunluluk bildirir: va fatto = yapılmalıdır) + özneyle uyumlu sıfat-fiil ile kurulur.
İtalyancada Kişisiz ve Edilgen 'Si' Yapıları (Si impersonale e passivante)
'Si impersonale' genel özneler için 3. tekil şahsı kullanır ('İtalya'da iyi yenir': in Italia si mangia bene); 'si passivante' ise çoğul nesneyle sayıda uyar (qui si vendono libri = burada kitaplar satılır).
İtalyancada Ulaç (Gerundio) ve Süreklilik Yapısı (Stare + Gerundio)
Ulaç '-ando' (-are) veya '-endo' (-ere/-ire) ile biter; 'stare' fiili ile birleşerek (sto parlando, stavo studiando) tam o anda devam eden eylemleri anlatır.
İtalyancada Mastar Alan Fiiller ve Edat Seçimi (a vs. di)
Fiiller bir mastara bağlanırken belirli edatlar alırlar: A (andare a, iniziare a, imparare a, riuscire a) veya DI (decidere di, finire di, pensare di, cercare di, sperare di).
İtalyancada Dolaylı Anlatım ve Zaman Kaymaları (Discorso indiretto)
Geçmiş zamandaki bir aktarma fiilinden sonra dolaylı anlatıma geçerken zaman kayması zorunludur: Şimdiki → Imperfetto, Geçmiş → Trapassato Prossimo, Gelecek → Condizionale Passato.
sk
Slovakçada Altı Hâl Sistemi
Modern Slovakça altı gramer hâline sahiptir (yalın, -in, -e, -i, -de, ile hâli); ayrı bir hitap (vokatif) hâli yoktur, hitap için yalın hâl kullanılır.
Slovakçada Yalın Hâl (Nominatív: Kto? Čo?)
Cümle öznesini ve doğrudan hitap biçimlerini belirten, 'Kto? Čo?' (Kim? Ne?) sorularına cevap veren temel sözlük hâlidir.
Slovakçada -in / Tamlayan Hâli (Genitív: Koho? Čoho?)
'Koho? Čoho?' (Kimin? Neyin?) sorularına yanıt verir; aidiyet, miktar (5 ve üzeri), yokluk bildirir ve od, do, z, bez, u gibi edatlarla kullanılır.
Slovakçada -i / Belirtme Hâli (Akuzatív: Koho? Čo?)
Geçişli fiillerin doğrudan nesnesini belirtir ('Koho? Čo?'); canlı eril isimler genitif gibi (-a), cansızlar ise yalın hâl gibi biter.
Slovakçada İsim Cinsiyetleri (Eril, Dişil, Nötr)
Tüm Slovakça isimler eril (canlı/cansız), dişil veya nötr cinse aittir; bu durum çekim modellerini ve sıfat uyumunu belirler.
Slovakçada İsimlerin Çoğul Yapımı (Množné číslo)
Çoğul ekleri cinse göre değişir: Canlı eril isimler -i/-ia/-ovia alır; cansız eril ve dişiller -y/-e alır; nötr isimler -a/-ia alır.
Slovakçada Kişi Zamirleri ve Gizli Özne Kuralı (ja, ty, on, ona)
Slovakça gizli özne kullanan bir dildir; fiil çekim ekleri şahsı açıkça belirttiği için kişi zamirleri (ja, ty, on, ona, my, vy, oni, ony) vurgu dışında genellikle söylenmez.
Slovakçada Şimdiki / Geniş Zaman Fiil Çekimleri (-ám, -em, -ím, -ujem)
Düzenli fiiller 1. tekil şahıs eklerine göre 4 ana sınıfa ayrılır: -ám (čítať), -em (písať), -ím (robiť), -ujem (študovať).
Slovakçada Byť (Olmak) Fiilinin Şimdiki Zamanı
Düzensiz yardımcı ve bağ fiil: som, si, je, sme, ste, sú; olumsuzu 'nie' sözcüğü ile ayrı yazılır: nie som, nie si, nie je, nie sme, nie ste, nie sú.
Slovakçada Fiil Olumsuzluğu ve Çifte Olumsuzluk (ne-, nie je)
Fiillerin başına bitişik 'ne-' ön eki getirilerek kurulur (nerobím); olumsuz zamirlerle birlikte çifte olumsuzluk zorunludur (nikdy nič neviem = asla hiçbir şey bilmiyorum).
Slovakçada Soru Cümleleri ve Soru Zamirleri (kto, čo, kde, kedy, prečo)
Evet/hayır soruları yükselen tonlama ile veya 'či' ile kurulur; bilgi sorularında kto, čo, kde, kam, kedy, prečo, ako, koľko kelimeleri kullanılır.
Slovakçada Asıl Sayılar (1'den 100'e Kadar)
Slovakça sayılar: jeden/jedna/jedno (1), dva/dve (2), tri (3), štyri (4), päť (5), desať (10), sto (100). 1-4 arası yalın çoğul, 5 ve üzeri genitif çoğul gerektirir.
Slovakçada İyelik Zamirleri (môj, tvoj, jeho, jej, náš, váš, ich)
İyelik zamirleri: môj (benim), tvoj (senin), jeho (onun eril-değişmez), jej (onun dişil), náš (bizim), váš (sizin), ich (onların-değişmez), svoj (kendi).
Slovakçada İşaret Zamirleri (ten, tá, to, tento, tamten)
İşaret zamirleri: ten (şu/o eril), tá (dişil), to (nötr), tí (canlı eril çoğul), tie (diğer çoğullar); 'tento' (bu) ve 'tamten' (şu/öteki).
Slovakçada Temel Edatlar ve Hâl Yönetimi (do, od, k, v, na, s)
Edatlar belirli hâlleri zorunlu kılar: Genitif (od, do, z, bez, u), Datif (k/ku, proti), Akuzatif (pre, cez), Lokatif (v, na, o, po, pri), Enstrümental (s/so, pod, za).
Slovakçada -e / Yönelme Hâli (Datív: Komu? Čomu?)
'Komu? Čomu?' (Kime? Neye?) sorularına yanıt verir; alıcıyı, kişiliksiz fiziksel durumları (je mi teplo) ve 'k/ku, proti, vďaka' edatlarını belirtir.
Slovakçada -de / Bulunma Hâli (Lokál: O kom? O čom?)
'O kom? O čom?' (Kimin/neyin hakkında? Nerede?) sorularına yanıt verir; sadece 'v/vo, na, o, po, pri' edatlarıyla birlikte kullanılır.
Slovakçada Vasıta / İle Hâli (Inštrumentál: S kým? Čím?)
'S kým? Čím?' (Kiminle? Neyle?) sorularına yanıt verir; vasıta (písať perom), ulaşım (cestovať vlakom), 's/so' ile birliktelik ve 'pod, nad, za, pred, medzi' edatlarını bildirir.
Slovakçada Geçmiş Zaman Yapımı (l-participle + byť)
l-sıfat-fiili (-l, -la, -lo, -li) ile 1. ve 2. şahıslarda 'byť' yardımcı fiilinin birleşimiyle kurulur (čítal som, čítal si, čítali sme); 3. şahısta yardımcı fiil kullanılmaz (on čítal).
Slovakçada Fiil Görünüşü: Bitmemişlik ve Bitmişlik (Vid)
Fiiller görünüş çiftleri oluşturur: Tamamlanmamış (süreç, alışkanlık: čítať) ve tamamlanmış (sonuç, anlık: prečítať).
Slovakçada Dönüşlü Fiiller ve 'Sa / Si' Parçacıkları
'Sa' (akuzatif: učiť sa, umývať sa) veya 'si' (datif: kúpiť si, myslieť si) dönüşlülük parçacıkları ile kurulur ve cümlede ikinci sırada yer alır.
Slovakçada Sıfatların Derecelendirilmesi (-ší, -ejší, naj-)
Üç derece: Yalın (nový), Üstünlük (-ší/-ejší: novší, rýchlejší; cudzí gibi çekilir) ve En Üstünlük ('naj-' ön eki: najnovší). Düzensizler: dobrý -> lepší, zlý -> horší, veľký -> väčší, malý -> menší.
Slovakçada Doğrudan Hitap Biçimleri ve Vokatif Yokluğu
Standart Slovakçada tarihsel vokatif (seslenme) hâli tamamen kalkmıştır; hitap ve seslenmelerde doğrudan yalın hâl kullanılır (Pán Kováč!, Peter, poď sem!).
Slovakçada Ritmik Kural (Uzun Heceden Sonra Kısalma Kuralı)
Slovakçanın temel kuralı: Ardışık iki uzun hece (uzun sesliler veya ia, ie, iu, ô diftongları) yan yana gelemez; ikinci hecedeki ek otomatik olarak kısalır.
Slovakçada Modal Fiiller (chcieť, môcť, musieť, vedieť, smieť)
Mastar fiille birleşerek gereklilik, istek veya izin bildirirler: chcieť (istemek), môcť (ebilmek), musieť (zorunda olmak), vedieť (bilmek/becerebilmek), smieť (izni olmak).
Slovakçada Gelecek Zaman Yapımı (budem + mastar ve bitmiş fiiller)
Bitmemiş fiiller 'budem/budeš/bude/budeme/budete/budú + mastar' ile bileşik gelecek zaman yapar (*budem čítať*); bitmiş fiiller ise şimdiki zaman çekimiyle doğrudan gelecek bildirir (*prečítam*).
Slovakçada Emir Kipi Yapımı (Rozkazovací spôsob)
2. tekil (čítaj, píš, rob), 1. çoğul (-me: čítajme, robme) ve 2. çoğul (-te: čítajte, robte) şahıslar için kurulur; 3. şahıs için 'nech' parçacığı kullanılır (nech sa páči).
Slovakçada Zarfların Yapımı ve Derecelendirilmesi (Príslovky)
Zarflar sıfatlardan -o (rýchlo), -e (pekne, dobre) veya -y (slovensky) ekleriyle türetilir; derecelendirme -šie/-ejšie ve 'naj-' ile yapılır (rýchlejšie, najlepšie).
Slovakçada Belgisiz ve Olumsuz Zamirler (niekto, nikto, niečo, nič)
Belgisizler 'nie-' ön eki (niekto, niečo, niekde) veya '-si' son eki ile yapılır; olumsuzlar 'ni-' ön eki (nikto, nič, nikde, nikdy) ile yapılır ve fiilde çifte olumsuzluk gerektirir.
Slovakçada Diftonglar (İki Ünlüler: ia, ie, iu, ô) ve Ses Bilgisi
Standart Slovakçada dört fonemik diftong vardır: ia, ie, iu ve ô ([uo] olarak okunur); bunlar fonolojik olarak uzun hece sayılır ve ritmik kuralı tetikler.
Slovakçada Şimdiki Zaman Koşul Kipi (čítal by som)
l-sıfat-fiili + 'by' parçacığı + 1./2. şahıslarda 'byť' fiili ile kurulur (čítal by som, čítali by sme); 3. şahısta yardımcı fiil kullanılmaz (on by čítal).
Slovakçada Geçmiş Zaman Koşul Kipi (bol by som robil)
Geçmişte gerçekleşmemiş varsayımları anlatır: bol/bola + by + 'byť' fiili + ana fiilin -l sıfat-fiili (bol by som urobil = yapmış olurdum, bol by prišiel = gelmiş olurdu).
Slovakçada Hareket Fiilleri: Belirli (ísť) ve Belirsiz / Tekrarlanan (chodiť)
Hareket fiilleri tek yönlü/anlık (ísť, niesť, viesť, letieť) ve çok yönlü/alışkanlık bildiren (chodiť, nosiť, vodiť, lietať) olarak eşleşir.
Slovakçada İkinci Sıra Enklitik (Vurgusuz Kelime) Dizilişi
Vurgusuz kısa kelimeler cümledeki ikinci sırada katı bir dizilişle toplanır: 1. 'byť' (som/si) veya 'by', 2. 'sa/si', 3. Datif zamir (mi/ti/mu), 4. Akuzatif zamir (ma/ťa/ho).
Slovakçada Edilgen Çatı (Trpný rod: Dönüşlü ve Tasviri)
İki yolla yapılır: 1. 'sa' ile dönüşlü edilgen (*Most sa stavia* = Köprü inşa ediliyor), 2. 'byť' + -ný/-tý edilgen sıfat-fiili ile tasviri edilgen (*Most bol postavený* = Köprü inşa edildi).
Slovakçada Sayıların Çekimi ve Sayılan İsimlerle Uyum Kuralları
Sayılar hâllere göre çekilir (dva/dvoch, päť/piatich); öznede 1 yalın tekil, 2-4 yalın çoğul, 5 ve üzeri ise genitif çoğul ve nötr tekil fiil gerektirir (prišlo päť študentov).
Slovakçada Eril İsim Çekim Modelleri (chlap, hrdina, dub, stroj)
Canlılık ve son sese göre 4 ana modele ayrılır: Canlı chlap (sessizle biten) ve hrdina (-a ile biten); Cansız dub (sert sessiz) ve stroj (yumuşak sessiz).
Slovakçada Dişil İsim Çekim Modelleri (žena, ulica, dlaň, kosť)
4 temel modele ayrılır: žena (-a ile biten sert gövde), ulica (-a ile biten yumuşak gövde), dlaň (sessizle biten, çoğulu -e) ve kosť (sessizle biten, çoğulu -i).
Slovakçada Nötr İsim Çekim Modelleri (mesto, srdce, vysvedčenie, dievča)
4 ana modele ayrılır: mesto (-o ile biten, çoğul -á/-a), srdce (-e ile biten, çoğul -ia), vysvedčenie (-ie ile biten, çoğul -ia), dievča (yavru ve çocuklar -a/-ä).
Slovakçada Sıfat Çekim Modelleri (pekný, cudzí, otcov/matkin)
Sıfatlar 3 ana modele ayrılır: Sert pekný (-ý/-á/-é; ritmik kurala tabidir), Yumuşak cudzí (-í/-ia/-ie; tüm üstünlük dereceleri) ve İyelik otcov/matkin (-ov/-in).
Slovakçada İlgi Cümlecikleri ve İlgi Zamirleri (ktorý, čo, kto)
İlgi cümleleri şu ilgi zamirleriyle kurulur: ktorý (hangisi/ki o — önceki isimle uyar), kto (kim ki), čo (şey ki), aký (nasıl ki), čí (kimin ki).
Slovakçada Dolaylı Anlatım (Zaman Kayması Olmadan)
Slovakçada zaman kayması (sequence of tenses) yoktur; 'že' bağlacı ile bağlanan dolaylı aktarımda doğrudan cümlenin orijinal zamanı aynen korunur (Peter povedal, že pracuje).
Slovakçada Zarf-Fiil / Ulaç (Prechodník: -úc, -iac)
Aynı öznenin eşzamanlı ikincil eylemini anlatan değişmez zarf-fiil biçimidir; -úc/-uc (idúc) veya -iac/-ac (robiac, sediac) ekleriyle yapılır.
Slovakçada Etken ve Edilgen Sıfat-Fiiller (-úci, -iaci, -ný, -tý)
Şimdiki zaman etken sıfat-fiiller -úci/-iaci ile biter (*pracujúci*; 'cudzí' gibi çekilir); geçmiş zaman edilgen sıfat-fiiller ise -ný/-tý ile biter (*napísaný, otvorený*; 'pekný' gibi çekilir).
Slovakçada Yan Cümle Bağlaçları ve Birleşik Cümle Yapısı (že, aby, keby)
Yan cümleleri bağlar: že (ki/olduğunu), aby (-sın diye + geçmiş zaman), ak/keby (eğer/olsaydı), pretože/lebo (çünkü), hoci/aj keď (rağmen), kým/keď (-iken/zaman).
uk
Ukraynacada İsimlerin Cinsiyeti
Ukraynacada isimler eril (ünsüz/-й ile biten), dişil (-а/-я veya yumuşatma işareti ile biten) ve nötr (-о/-е/-я ile biten) olmak üzere üçe ayrılır.
Ukraynacada İsimlerin Çoğul Hâli
Çoğul isimler sert gövdelerde -и, yumuşak gövdelerde -і/-ї ve nötr isimlerde -а/-я ekleriyle kurulur.
Ukraynacada Şahıs Zamirleri
Ukraynaca şahıs zamirleri (я, ти, він, вона, воно, ми, ви, вони) yedi hâlde çekimlenir.
Ukraynacada Yalın Hâl (Nominatif)
Yalın hâl, cümlenin öznesi olan ve 'хто?' (kim?) ya da 'що?' (ne?) sorularına cevap veren sözlük biçimidir.
Ukraynacada İlgi Hâli (Genitif)
Genitif hâl sahiplik, yokluk (немає), sayılardan sonraki miktar ve до, біля, без gibi edatlardan sonra kullanılır.
Ukraynacada Belirtme Hâli (Akkuzatif)
Geçişli fiillerin doğrudan nesnesini belirtir; canlı varlıklar genitife, cansız varlıklar nominatife benzer.
Ukraynacada Yönelme Hâli (Datif)
Eylemin yöneldiği kişiyi veya nesneyi (кому? чому?) gösterir; eril isimlerde -ові/-еві veya -у/-ю ekleri yaygındır.
Ukraynacada Vasıta Hâli (Enstrümental)
Araç, vasıta (ney ile?), birliktelik (з/із ile), meslekler ve nad, під, перед, за edatları ile kullanılır.
Ukraynacada Bulunma Hâli (Lokatif)
Daima edatlarla (в/у, на, по, при) kullanılır, 'де?' (nerede?) sorusuna cevap verir ve ünsüz değişimlerine yol açar.
Ukraynacada Seslenme Hâli (Vokatif)
Bir kişiye veya varlığa doğrudan seslenirken kullanılır; -е/-є, -у/-ю ve -о ekleriyle yapılır.
Şimdiki Zaman: 1. Çekim Grubu (-е/-є)
1. çekim grubu fiilleri 3. tekil şahısta -е/-є, 3. çoğul şahısta ise -уть/-ють eklerini alır (читає, читають).
Şimdiki Zaman: 2. Çekim Grubu (-и/-ї)
2. çekim grubu fiilleri 3. tekil şahısta -ить/-ить, 3. çoğul şahısta ise -ать/-ять eklerini alır (говорить, говорять).
Ukraynacada Soru Sözcükleri
Soru sözcükleri çekimlenen zamirler (хто, що, який, чий) ve soru zarflarından (де, куди, коли, як, чому) oluşur.
Ukraynacada Olumsuzluk ve 'Немає' Sözcüğü
Fiillerde olumsuzluk ayrı yazılan 'не' edatı ile yapılır; var olmama durumu ise genitif alan 'немає' ile ifade edilir.
Ukraynacada İyelik Zamirleri
İyelik zamirleri (мій, твій, наш, ваш, свій) cinsiyet, sayı ve hâl bakımından nitelenen isimle uyum sağlar.
Ukraynacada İşaret Zamirleri
İşaret zamirleri yakındaki (цей, ця, це, ці), uzaktaki (той, та, те, ті) nesneleri ve özellikleri (такий) gösterir.
Ukraynacada Sıfat Uyumu
Sıfatlar niteledikleri isimle cinsiyet, sayı ve hâl bakımından uyum sağlar; sert ve yumuşak gruplara ayrılır.
Ukraynacada 1–20 Arası Sayılar ve Sıra Sayıları
Sayma sayıları (1-20) isimleri belirli hâllere sokar (2, 3, 4 çoğul yalın hâl; 5+ çoğul genitif); sıra sayıları sıfat gibi çekimlenir.
Ukraynacada Kesme İşareti (Apostrof) Kuralı
Apostrof ('), dudak ünsüzlerinin (б, п, в, м, ф) ve 'р' harfinin я, ю, є, ї ünlüleri önünde sert ve ayrı telaffuz edildiğini gösterir.
Ukraynacada Г ve Ґ Harflerinin Ayrımı
Ukraynacada gırtlaktan çıkan sürtünmeli 'г' [ɦ] sesi ile patlamalı 'ґ' [ɡ] sesi iki farklı fonemdir.
Ukraynacada Zaman İfadeleri ve Haftanın Günleri
Saat ifadeleri (о п'ятій годині), 'у/в' + akkuzatif ile haftanın günleri (у середу) ve zaman zarfları.
Ukraynacada Geçmiş Zaman
Geçmiş zaman mastar köküne cinsiyet ve sayı ekleri getirilerek yapılır: -в (eril), -ла (dişil), -ло (nötr), -ли (çoğul).
Ukraynacada Birleşik Gelecek Zaman (буду + mastar)
Birleşik gelecek zaman, 'бути' yardımcı fiilinin çekimi (буду, будеш...) ve tamamlanmamış mastar fiil ile kurulur.
Ukraynacada Sentetik Gelecek Zaman (писатиму, робитимеш)
Ukraynacaya özgü bu yapıda mastar fiile doğrudan şahıs ekleri (-му, -меш, -ме...) eklenerek gelecek zaman kurulur (писатиму).
Ukraynacada Fiil Görünüşü (Tamamlanmış ve Tamamlanmamış Görünüş)
Fiiller görünüş çiftleri oluşturur: tamamlanmamış süreç bildirir (писати), tamamlanmış sonuç bildirir (написати).
Ukraynacada Emir Kipi (İmperatif)
Emir kipi rica ve emirleri ifade eder: -и/-іть (пиши/пишіть) veya -й/-йте (читай/читайте) ekleriyle kurulur.
Ukraynacada Hareket Fiilleri (іти/ходити, їхати/їздити)
Hareket fiilleri tek yönlü (іти, їхати = şu an tek yöne) ve çok yönlü/alışılmış (ходити, їздити = tekrarlanan/gidiş-dönüş) olarak ayrılır.
Ukraynacada Dönüşlü Fiiller (-ся / -сь)
Dönüşlü fiiller -ся (veya ünlülerden sonra -сь) ekiyle biter; eylemin kendine dönüşünü, karşılıklılığı veya edilgenliği belirtir.
Ukraynacada Sıfatların Derecelendirilmesi
Üstünlük derecesi -іш-/-ш- ekiyle (новіший) veya 'більш' ile; en üstünlük derecesi най- ön ekiyle (найкращий) kurulur.
Ukraynacada Edatlar ve Hâl Yönetimi
Edatlar belirli hâlleri yönetir: genitif (до, від, без), datif (завдяки), akkuzatif (про, через), enstrümental (з, над, під) ve lokatif (в, на, при).
Ukraynacada Şart Kipi (б / би)
Şart kipi varsayımsal durumları veya dilekleri belirtir: geçmiş zaman fiili + ünlüden sonra 'б', ünsüzden sonra 'би' parçacığı ile kurulur.
Ukraynacada Parçalı İlgi Hâli (Partitif Genitif)
Partitif genitif, sayılamayan bir maddenin veya sıvının bir kısmını belirtmek için kullanılır (випити чаю = biraz çay içmek).
Ukraynacada Sıfat-Fiiller (Partisipler: -ний, -тий)
Sıfat-fiiller fiil ve sıfat özelliklerini birleştirir; -ний/-тий edilgen sıfat-fiilleri son derece yaygındır.
Ukraynacada Zarf-Fiiller (Diyeprislivnık: -учи/-ючи, -ши/-вши)
Zarf-fiiller temel eyleme bağlı ek eylemleri gösterir: -учи/-ючи (okuyarak) ve -ши/-вши (okuduktan sonra).
Ukraynacada Fiilden Türeyen İsimler (-ння / -ття)
Fiilden türeyen isimler süreç ve eylemleri bildirir; nötr cinsli -ння (читання, знання) ve -ття (життя, відкриття) ekleriyle yapılır.
Ukraynacada Bağlaçlar (Bağlama ve Yan Cümle Bağlaçları)
Bağlaçlar eşdeğer ögeleri bağlar (і/й, та, але, або) veya yan cümleleri bağlar (бо, тому що, якщо, щоб, хоча).
Ukraynacada Dolaylı Anlatım
Dolaylı anlatım alıntıları 'що' (bildirim), 'щоб' (emir/istek) ve 'чи' (soru) bağlaçlarıyla yan cümleye dönüştürür; zaman kayması olmaz.
Ukraynacada Kişisiz Cümle Yapıları (треба, можна, -но/-то)
Kişisiz cümleler özne olmadan gereklilik, izin veya sonuç bildirir: треба, можна, слід + datif veya -но/-то biçimleri kullanılır.
Ukraynacada Birleşik Sayıların Çekimi
Birleşik ve çok kelimeli sayılarda her parça kendi kuralına göre bağımsız çekimlenir (двісті → двохсот).
Ukraynacada Topluluk Sayıları (двоє, троє, четверо)
Topluluk sayıları (двоє, троє, четверо) grubu bir bütün olarak belirtir; eril kişiler, yavru hayvanlar ve sadece çoğul isimlerle kullanılır.
Ukraynacada Edilgen Çatı (Pasif Yapılar)
Ukraynaca pasif yapılar yerine etken cümleleri veya -но/-то biçimlerini tercih eder; fail bildiren araç hâlli edilgenler yapay kabul edilir.
Ukraynacada Sözcük Sırası ve Bilgi Yapısı
Sözcük sırası esnektir: nötr sıralama SVO'dur ancak vurgulanan yeni bilgi (odak/rema) cümlenin sonuna yerleştirilir.
Ukraynacada Fiil Ön Ekleri ve Anlam Değişimleri
Ön ekler fiilin görünüşünü ve temel anlamını değiştirir: писати (yazmak) → написати, переписати (yeniden yazmak), підписати (imzalamak).
Ukraynacada Ahenk (Öfoni): У/В ve І/Й Harflerinin Değişimi
Ukraynacada ses uyumu için ünsüzlerden sonra 'у/і' (*був у місті*), ünlülerden sonra 'в/й' (*була в місті*) kullanılır.
Ukraynacada İlgi Cümleleri (Який ve Котрий ile Sıfat Yan Cümleleri)
İlgi yan cümleleri 'який' (nitelediği ismin cinsiyet ve sayısına uyar, hâli yan cümledeki görevine bağlıdır), 'котрий' veya 'що' ile kurulur.
Almanca
Almanca Ana Cümle Kelime Sırası
Almanca ana cümleciklerde, çekimli fiil her zaman ikinci sırada yer almalıdır.
Almanca Alt Cümle Kelime Sırası
Almanca yan cümleciklerde, çekimli fiil cümlenin en sonuna itilir.
Almanca Bağlaçlar weil ve dass
"weil" (çünkü) ve "dass" (that) bağlaçları, fiili sona göndererek yan tümceleri devreye sokar.
Almancada Kesin Artikeller
Belirli artikeller (der, die, das) belirli, bilinen isimlere atıfta bulunur ve cinsiyete, sayıya ve duruma göre azalır.
Almanca'da Belirsiz Artikiller
Belirsiz artikeller (ein, eine), spesifik olmayan isimlere veya ilk kez bahsedilen isimlere atıfta bulunur.
Almanca'da Nominatif Durum
Yalın durum, bir cümlenin konusu için kullanılan ismin temel biçimidir.
Almanca'da Suçlayıcı Durum
Suçlayıcı durum, fiilin eylemini alan bir cümlenin doğrudan nesnesi için kullanılır.
Almanca Dativ Davası
Durum durumu, doğrudan nesnenin alıcısını temsil eden bir cümlenin dolaylı nesnesi için kullanılır.
Almanca Genel Durum
Genel durum, mülkiyeti, ilişkiyi veya belirli edatlardan sonrasını göstermek için kullanılır.
Almancada Kesin Artikeller
Belirli makaleler, bir Almanca ismin belirli cinsiyetini, sayısını ve durumunu gösterir.
Almancada Perfekt Zamanı
Perfekt, bir yardımcı fiil ve bir geçmiş zaman katılımcısından oluşan, konuşulan bir geçmiş zamandır.
Almancada Präteritum Zamanı
Präteritum, öncelikle yazılı Almancada ve anlatılarda kullanılan basit bir geçmiş zamandır.
Almanca Konjunktiv II
Konjunktiv II, dilekleri, varsayımsal durumları, hayalleri veya kibar istekleri ifade etmek için kullanılan bir ruh halidir.
Almanca Modal Fiiller
Modal fiiller, bir cümledeki ana fiili değiştirerek yetenek, gereklilik, izin veya arzuyu ifade eder.
Almanca'da Ayrılabilen Fiiller
Ayrılabilir fiiller, basit zaman kiplerinde cümleyi ayıran ve sonuna doğru ilerleyen bir önekten oluşur.
Almancada Sıfat Çekimi
Sıfat çekimi, bir ismin önüne konulan sıfatların cinsiyetine, şekline ve artikel tipine uyacak şekilde değiştirilmesini ifade eder.
Almancada İki Yönlü Edatlar
İki yönlü edatlar, hareket/yön için suçlayıcı durumu ve konum için datif durumu alır.
Almanca Konjunktiv I (Dolaylı Konuşma)
Konjunktiv I, Almanca'da öncelikle dolaylı konuşmayı bildirmek ve tarafsız raporlamayı ifade etmek için kullanılan bir ruh halidir.
Almanca'da Pasif Ses
Pasif ses, bir cümlenin odağını aktörden eyleme veya üzerinde hareket edilen nesneye kaydırır.
Almanca'da Göreceli Cümleler
İlgi cümlecikleri, ana cümledeki bir isim veya zamir hakkında ek bilgi sağlayan yardımcı cümlelerdir.
Almanca'da Dönüşlü Fiiller
Dönüşlü fiiller, öznesi ve nesnesi aynı olan, dönüşlü zamir gerektiren fiillerdir.
Almanca Sıfatların Karşılaştırılması
Almanca'daki sıfatların karşılaştırılması, karşılaştırmalı (Komparativ) ve üstünlük (Superlativ) derecelerinin oluşturulmasını içerir.
Almanca'da Emir Kipi
Emir kipi komutlar, emirler, talimatlar, istekler veya uyarılar vermek için kullanılır.
Almancada Gelecek Zamanlar (Futur I & II)
Futur I gelecekteki eylemler, vaatler veya varsayımlar için kullanılırken Futur II, gelecekte tamamlanan eylemleri anlatır.
Almanca'da Suçlayıcı Edatlar
Suçlayıcı edatlar, her zaman aşağıdaki ismin suçlayıcı durumda olmasını gerektiren Almanca edatlardır.
Almanca'da Geçmiş Mükemmel Zaman (Plusquamperfekt)
Plusquamperfekt, geçmişteki başka bir eylemden önce gerçekleşen bir eylemi anlatmak için kullanılan geçmiş mükemmel zamandır.
Almancada N-Çekim (Zayıf İsimler)
N-çekimi, bir grup eril ismin, yalın tekil hariç tüm durumlarda '-n' veya '-en' sonunu eklediği bir kuraldır.
Ayrıntılı Olarak Almanca İki Yönlü Edatlar
İki yönlü edatlar, bir hedefe doğru hareket için suçlayıcıyı ve sabit bir konum için datifi alır.
Almanca Dilek kipi Mükemmel
Dilek kipi mükemmel, varsayımsal geçmiş eylemleri ifade eder veya dolaylı konuşmada geçmiş ifadeleri bildirir.
Almanca Dolaylı Konuşma
Dolaylı konuşma, başka bir kişinin yaptığı açıklamaları, soruları veya komutları bildirmek için kullanılır.
Almanca Zaman Bağlaçları
Zaman bağlaçları, ana cümleye göre olayların zamanlamasını tanımlayan yan cümlecikler sunar.
Almanca Nedensel Cümleler
Nedensel cümlecikler, 'weil', 'da' veya 'denn' gibi bağlaçları kullanarak bir olayın sebebini veya sebebini ifade eder.
Almanca Nihai Hükümler
Son cümleler 'damit' veya 'um...zu' mastar yapısını kullanarak amacı, hedefi veya niyeti ifade eder.
İsim Olarak Almanca Sıfatlar
Nominalleştirilmiş sıfatlar isim işlevi gören sıfatlardır ancak sıfat eklerini korurlar.
Almanca Sıra Sayıları
Sıra sayıları bir dizideki bir konumu belirtir ve sıfat çekim kurallarına uyar.
Alman Modal Parçacıkları
Modal parçacıklar konuşmada duyguyu, vurguyu veya tutumu ifade etmek için kullanılan çevrilemeyen kelimelerdir.
Almanca Genitif Edatlar
Genitif edatlar her zaman aşağıdaki isim tamlamasının genel durumda olmasını gerektirir.
Almanca Kelime Sırası: TeKaMoLo Kuralı
Zarf ifadelerinin sırasını belirleyen bir kural: Zamansal, Nedensel, Modal, Yerel.
Almanca Edatlı Fiiller
Belirli bir edat ve durum gerektiren fiiller (akusatif veya datif).
Alman Olumsuzluğu: nicht vs. kein
'Kein' (belirsiz veya artikel içermeyen olumsuz isimler) ve 'nicht' (fiilleri, sıfatları ve belirli isimleri olumsuzlayan) arasındaki ayrım.
Almanca Soru Kelimeleri (W-Sorular)
'W' ile başlayan kelimeler açık uçlu sorular oluşturmak için kullanılırdı (wer, was, wie, wo, warum vb.).
Alman İyelik Belirleyicileri
Bir ismin önündeki artikelin yerine geçen, sahipliği belirten kelimeler (mein, dein, sein, vb.).
Almanca İki Parçalı Bağlaçlar
Cümleleri veya cümle öğelerini birbirine bağlayan iki bölümden oluşan bağlaçlar (sowohl... als auch, vb.).
Almanca Zarflar
Fiilleri, sıfatları veya diğer zarfları değiştiren, zamanı, yeri, tarzı veya nedeni açıklayan kelimeler.
Almanca Zaman İfadeleri
Zamanı, günleri, tarihleri ve süreleri ifade etmek için kullanılan yapı ve edatlar.
Almanca İmtiyazlı Hükümler (obwohl)
Tipik olarak 'obwohl' tarafından ortaya atılan, taviz veya beklenmedik bir karşıtlığı ifade eden yan cümleler.
Alman Geleceği Mükemmel (Futur II)
Gelecekte belirli bir noktada tamamlanacak bir eylemi veya geçmişle ilgili bir varsayımı ifade etmek için kullanılan zaman.
Geçmiş Zamandaki Almanca Modal Fiiller
Basit geçmişteki (Präteritum) modal fiiller geçmiş yetenek, izin, yükümlülük veya arzuyu ifade eder.
"Zu" ile Almanca Mastar Cümleleri
"Zu" içeren mastar cümlecikleri, mastar biçimindeki bir ikincil fiili ana cümleye bağlar.
Sorularda Almanca Kelime Sırası
Almanca sorularındaki kelime sırası, evet/hayır soruları veya bilgi soruları olmasına göre değişir.
Almanca Yer ve Yön Edatları
Yerel edatlar birisinin veya bir şeyin nerede olduğunu veya nereye gittiğini tanımlar.
Almanca Zayıf ve Güçlü Sıfat Çekimi
Almanca'daki sıfat ekleri büyük/küçük harfe, cinsiyete ve kendinden önceki makalenin türüne göre değişir.
Almanca Participles (Partizip I ve Partizip II)
Partizip I devam eden aktif süreçleri ifade ederken, Partizip II tamamlanmış eylemler ve pasif yapılar için kullanılır.
Almanca Modal Fiillerle Pasif Ses
Gereklilik, yetenek veya izinle birleştirilmiş pasif eylemleri ifade etmek için kullanılan yapı.
Almanca'da Göreceli Zamirler
Zamirler, bir isim hakkında daha fazla bilgi sağlayan ilgi cümleciklerini tanıtmak için kullanılır.
Almanca'da isimlendirme
Fiiller veya sıfatlar gibi konuşmanın diğer kısımlarını isme dönüştürme süreci.
Almanca Kelime Sırasını Tersine Çevirme
Başka bir öğe ilk konumu işgal ettiğinde öznenin fiilin arkasına kayması.
Almanca Konjunktiv I (Dolaylı Konuşma)
Almanca'da öncelikle dolaylı konuşmayı ve alıntıları nesnel bir şekilde bildirmek için kullanılan bir fiil kipi.
Almanca Dolaylı Sorular
Dolaylı sorular, sonunda fiil bulunan 'ob' veya bir soru sözcüğüyle ortaya çıkan yan cümlelerdir.
Almanca Sıfat Sonları Tablosu
Önceki makaleye bağlı olarak Almanca'daki sıfat eklerinin bir özeti (zayıf, güçlü, karışık çekimler).
Almanca'da Düzensiz Karşılaştırmalar
Gut, viel ve gern gibi düzensiz karşılaştırma ve üstünlük formlarına sahip Almanca sıfatlar.
Almanca Plusquamperfekt'in oluşumu
Haben/sein ve Partizip II'nin geçmiş biçimlerini kullanarak Almanca Geçmiş Mükemmel zaman nasıl oluşturulur?
Almanca'da Dative Edatları
Her zaman aşağıdaki ismin veya zamirin datif durumda olmasını gerektiren edatlar.
Almancada Genel İsim Çekimi
Almanca'da eril ve nötr isimlerin genel durumda biten -s veya -es aldığı dilbilgisi kuralı.
Almancada Şimdiki Zaman Fiil Çekimi
Fiil köküne belirli eklerin (-e, -st, -t, -en, -t, -en) eklenmesiyle şimdiki zaman fiillerinin oluşturulması.
Almanca'da Dönüşlü Zamirler
Dönüşlü fiillerle kullanılan, özneyi işaret eden zamirler (örneğin, mich, mir, sich).
Almancada Güçlü Fiiller
Geçmiş zaman kiplerinde (Präteritum) ve geçmiş zaman ortaçlarında (Partizip II) kök sesli harflerini değiştiren fiiller.
İspanyolca
İspanyolca Kelime Sırası
İspanyolca kelime sırası esnektir, ancak Konu-Fiil-Nesne standart olmaya devam etmektedir.
İspanyolca Edatlar a, de, en
Yönü, kökeni, mülkiyeti ve konumu gösteren temel İspanyolca edatlar.
İspanyolca Belirli Makaleler
Belirli ve cinsiyete uygun isimlere belirli artikeller (el, la, los, las) eşlik eder.
İspanyolca'da Belirsiz Artikeller
Belirsiz artikeller (un, una, unos, unas) spesifik olmayan isimleri ifade eder.
İspanyolca Koşullu Mükemmel
Koşullu Mükemmel, belirli koşullar altında meydana gelebilecek geçmiş eylemleri açıklar.
İspanyolcada Dilek Kipi
Dilek kipi şüpheleri, dilekleri, duyguları, belirsizliği veya varsayımsal durumları ifade etmek için kullanılır.
İspanyolca'da Por ve Para
Por ve para, her ikisi de 'için' anlamına gelen ancak nedene ve hedefe dayalı olarak farklı kullanımları olan iki İspanyolca edattır.
İspanyolcada Preterite ve Kusurlu
Preterite geçmişte tamamlanmış eylemler için kullanılırken, kusurlu açıklamalar ve alışılmış eylemler için kullanılır.
İspanyolcada Zorunluluk Durumu
İspanyolca emir kipi doğrudan birine komutlar, istekler, emirler veya tavsiyeler vermek için kullanılır.
İspanyolcada Koşullu Zaman
İspanyolca koşullu zaman, varsayımsal eylemleri, kibar istekleri ve geçmişle ilgili gelecekteki eylemleri ifade etmek için kullanılır.
İspanyolca Gerund (Gerundio)
İspanyolca gerundio, devam eden eylemleri ifade eden İngilizce '-ing' biçimine eşdeğer bir zarf fiil biçimidir.
İspanyolca Fiiller Ser ve Estar
Ser kalıcı veya doğal özellikler için kullanılırken, estar geçici durumlar ve konumlar için kullanılır.
İspanyolca Nesne Zamirleri
İspanyolca nesne zamirleri, fiil yapısına bağlı olarak konumları değiştirerek doğrudan ve dolaylı nesnelerin yerini alır.
İspanyolca Dönüşlü Fiiller
Dönüşlü fiiller, öznenin eylemi gerçekleştirdiği ve aldığı, dönüşlü zamirlerle işaretlenen fiillerdir.
İspanyol Karşılaştırmaları
İspanyol karşılaştırmalılar eşitsizlikleri 'más/menos...que' kullanarak veya eşitlikleri 'tan...como' kullanarak ifade eder.
İspanyolca Şimdiki Mükemmel Zaman
Şimdiki zamanla bağlantısı olan tamamlanmış eylemler için kullanılan geçmiş zaman kipi (he hablado, vb.).
İspanyolca Akraba Zamirleri
Daha önce bahsedilen bir isme (que, quien, el que, vb.) atıfta bulunarak cümlecikleri birbirine bağlamak için kullanılan kelimeler.
İspanyolca Vurgu ve Vurgu Kuralları
Sözlü sözcük vurgusunu ve yazılı vurgu işaretlerinin (tilde) kullanımını düzenleyen kurallar.
İspanyolca Sayılar ve Sayma
İspanyolca'da asal ve sıra sayılarının oluşumu ve kullanımı.
İspanyolca Voseo
Voseo, ikinci tekil şahıs için "tú" yerine "vos" zamirinin kullanılmasıdır.
İspanyolca Sözlü Perifrasis
Sözel perifrasis, konjuge bir yardımcı fiil ile kişisel olmayan bir fiil formunun birleşimidir.
İspanyolca'da Aksan Vurguları
Aksanlı vurgu, aynı yazılan ancak farklı anlamlara veya işlevlere sahip sözcükleri ayırt etmek için kullanılan yazılı bir vurgu işaretidir.
İspanyolca'da Kusurlu Dilek kipi
Kusurlu dilek kipi geçmiş şüpheleri, istekleri, duyguları veya varsayımsal durumları ifade etmek için kullanılır.
İspanyolca'da Kusurlu Dilek kipinin Oluşturulması
Üçüncü çoğul şahıs geçmiş zaman kipinden geçmiş dilek kipini oluşturmak için kullanılan kurallar ve sonlar.
İspanyolca Pasif Ses
Gramer sesi, yapandan ziyade eyleme veya eylemi alan nesneye odaklanmak için kullanılır.
İspanyolca Yükümlülüğün Sözlü Kısa Özeti
Gerekliliği veya zorunluluğu ifade etmek için yardımcı fiilleri mastarlarla birleştiren gramer yapıları.
İspanyolca'da Dönüşlü Zamirler
Öznenin eylemi kendi başına gerçekleştirdiğini göstermek için dönüşlü fiillerle birlikte kullanılan zamirler.
İspanyolca'da Gelecek Basit Zaman
Gelecekte gerçekleşecek eylemler, tahminler ve şimdiki zamandaki olasılıkları ifade etmek için kullanılan İspanyolca gelecek basit zaman.
İspanyolca'da Olumsuz Emir
Negatif zorunluluk, şimdiki dilek kipi kullanılarak oluşturulan bir şeyi yapmama emri vermek için kullanılır.
İspanyolca'da Şimdiki Mükemmel Zaman
Geçmişte meydana gelen ancak şimdiki zamanla bağlantılı olan eylemlerden bahsetmek için kullanılan bileşik geçmiş zaman.
İspanyolca'da Çift Nesne Zamirleri
Doğrudan ve dolaylı nesne zamirlerinin bir cümlede birlikte kullanılması ve doğru sıralaması.
İspanyolca Pretérito Indefinido
İspanyolca'da geçmiş basit zaman, geçmişte belirli bir zamanda tamamlanmış eylemleri ifade etmek için kullanılır.
İspanyolca Pretérito Imperfecto
İspanyolcadaki kusurlu geçmiş zaman, geçmişte alışılmış eylemleri, koşulları veya devam eden durumları tanımlamak için kullanılır.
İspanyolca'da Mevcut Dilek Kipi
Şu andaki arzuları, şüpheleri, duyguları, olasılıkları ve öznel durumları ifade etmek için kullanılan ruh hali.
İspanyolca Pretérito Pluscuamperfecto
İspanyolca'da geçmiş mükemmel zaman, geçmişte başka bir eylemden önce meydana gelen eylemleri tanımlamak için kullanılır.
Gelecek Mükemmel İspanyolca
Future Perfect Tense, gelecekte belirli bir noktada tamamlanacak eylemleri tanımlamak için kullanılır.
İspanyolca'da Düzensiz Ortaçlar
Standart -ado / -ido kalıplarını takip etmeyen geçmiş katılımcılar (ör. hecho, escrito, visto).
İspanyolca Kök Değiştiren Fiiller
Nosotros/vosotros hariç tüm şimdiki zaman formlarında köklerinde sesli harf değişikliğine uğrayan fiiller (e->yani, o->ue, e->i).
İspanyolca Hareket Edatları
Yönü, menşei ve hedefi ifade etmek için kullanılan anahtar edatlar: hacia (doğru), desde (nereden) ve hasta (kadar/uzak).
Düzensiz 'Yo' Formuna Sahip İspanyolca Fiiller
Benzersiz bir sona sahip olan birinci tekil şahıs (yo) dışında tüm şimdiki zaman formlarında düzenli olan fiiller.
İspanyolca Düzensiz Preterit Fiiller
Pretérito Indefinido (basit geçmiş) zaman kipinde düzensiz gövdeli ve sonlu fiiller.
İspanyolca Düzensiz Şimdiki Dilek kipi
Şimdiki dilek kipini oluşturmak için standart kurallara uymayan fiiller (örneğin, dar, estar, ir, sabre, ser).
İspanyolca Edat Zamirleri
Edatlardan sonra kullanılan özel zamir biçimleri (örneğin, para mí, con ellos, conmigo, contigo).
Edat Gerektiren İspanyolca Fiiller
Bir nesneye bağlanmak için arkasından belirli bir edatın gelmesi gereken fiiller (ör. soñar con, pensar en).
İspanyolca Düzensiz Gelecek Zaman Kökleri
Gelecek zamanda düzensiz kökler kullanan fiiller, düzenli gelecek ekleri kullanmalarına rağmen.
Aşamalı İnşaat "estar + gerundio"
Konuşma anında devam eden eylemleri tanımlamak için kullanılan sözlü bir yapı.
Dolaylı Konuşma (Estilo Indirecto)
Başka birinin söylediklerini kelimesi kelimesine alıntı yapmadan aktarmak için kullanılan dil bilgisi kuralları.
Koşullu Cümleler (Si Cümleleri)
Varsayımsal veya gerçek durumları "si" (if) kullanarak ifade eden cümle yapıları.
Geçmiş Mükemmel Dilek kipi (Pluscuamperfecto)
Varsayımsal geçmiş eylemleri veya pişmanlıkları ifade etmek için kullanılan bileşik geçmiş zaman kipi.
"-mente" ile biten zarflar
Sıfatların tekil dişil hallerine "-mente" son ekinin eklenmesiyle oluşturulan zarflar.
"Gustar" gibi fiiller (Verbos de Afección)
Dil bilgisi konusunun beğeni nesnesi olduğu duyguları veya tepkileri ifade eden fiiller.
Alt Bağlaçlar
Bağımlı bir cümleyi bir ana cümleye bağlamak için kullanılan, sebep, zaman veya durum ilişkileri kuran bağlaçlar.
Lehçe
Lehçe Kelime Sırası
Lehçe kelime sırası esnektir, ancak Konu-Fiil-Nesne standart kalır.
Lehçe Yer Edatları
Lehçe yer edatları konumu belirler ve belirli durumları gerektirir (Yer, Suçlayıcı, Datif).
Lehçe Zaman Edatları
Lehçe zaman edatları eylemlerin ne zaman gerçekleşeceğini netleştirir.
Lehçe Makalelerin Yokluğu
Almanca veya İngilizceden farklı olarak Lehçe'de belirli veya belirsiz tanım adları yoktur.
Polonya Pluperfect Zamanı
Çok-mükemmel, başka bir geçmiş olaydan önce meydana gelen bir eylemi belirten arkaik bir Lehçe zaman kipidir.
Lehçe'de Fiil Görünümü
Lehçe'deki fiil yönü, bir eylemin tamamlandığını mı (dokonany) yoksa devam ettiğini mi (niedokonany) belirtir.
Lehçede İsim Çekimi
Lehçe isim çekimi, dilbilgisel rollerini göstermek için yedi durumda isim sonlarının değiştirilmesini içerir.
Lehçe'de Zorunluluk Ruh Hali
Lehçe emir kipi emirleri, istekleri, emirleri veya tavsiyeleri ifade etmek için kullanılır.
Lehçe Sıfatların Karşılaştırılması
Lehçe'de sıfat karşılaştırması, son ekleri veya zarfları kullanarak karşılaştırmalı ve üstünlük derecelerini oluşturmayı içerir.
Lehçe'de Gelecek Zaman
Lehçe gelecek zaman, fiil yönüne bağlı olarak basit ve bileşik biçimlere sahiptir.
Lehçe'de Koşullu Ruh Hali
Polonya'daki koşullu ruh hali varsayımsal durumları, dilekleri veya kibar istekleri 'by' takısını kullanarak ifade eder.
Polonya Rakamları
Polonya rakamları miktarı veya düzeni ifade eder ve cinsiyete, duruma ve isim türlerine bağlı olarak büyük ölçüde azalır.
Lehçe İyelik Zamirleri
İyelik zamirleri, sahip olunan nesnenin cinsiyeti, sayısı ve durumuyla eşleşmek için sıfatlar gibi sahiplenmeyi ve reddedilmeyi belirtir.
Lehçe Edatlar
Uzamsal, zamansal veya mantıksal ilişkileri ifade eden ve belirli dilbilgisi durumlarını yöneten çekimsiz sözcükler.
Lehçe İsim Cinsiyetleri
Sıfat uyumunu belirleyen isimlerin eril, dişil ve nötr cinsiyetlere bölünmesi.
Lehçe Şahıs Zamirleri
Kişilere veya nesnelere (ja, ty, on, ona vb.) ve bunların çekimlerine atıfta bulunmak için isimlerin yerini alan zamirler.
Lehçe Mükemmel ve Bitmemiş Fiiller
Lehçe fiiller, tamamlanmamış eylemler (bitmemiş) ve tamamlanmış başarılar (mükemmel) arasında ayrım yaparak görünüş çiftleri oluşturur.
Lehçe Enstrümantal Vaka
Enstrümantal durum, enstrümanları, meslekleri, milliyetleri veya ulaşımı tanımlar ve belirli edatları takip eder.
Lehçe'de Yerel Durum
Konum durumu, statik konumları veya tartışma konularını belirtmek için yalnızca edatlardan sonra kullanılır.
Lehçe'de Zorunlu Ruh Halinin Oluşturulması
Farklı kişiler için Lehçe'de komutlar ve istekler oluşturmaya yönelik dilbilgisi kuralları.
Lehçe Sıra Sayıları
Sırayı veya konumu temsil eden, cinsiyet, sayı ve durum sıfatları gibi azalan sıfat sayıları.
Lehçe Pasif Ses
Eylemin hastasını pasif sıfatlarla 'być' veya 'zostać' biçimlerini kullanarak vurgulamak için kullanılan ses.
Lehçe'de Göreceli Zamirler
Cinsiyet, sayı ve durum bakımından azalan 'który' gibi zamirler, ilgi cümlelerini ana cümleye bağlamak için kullanılır.
Lehçe Geçmiş Zaman
Lehçe geçmiş zaman fiilleri kişiye, sayıya ve cinsiyete (eril, dişil, nötr, erkeksi, erkeksi olmayan) göre azalır.
Lehçe Edatlar ve Durumlar
Lehçe edatlar isim hallerini nasıl yönetir (Genel, Suçlayıcı, Enstrümantal, Yer Belirleyici).
Lehçe Üstün Derecesi
Lehçe'de üstünlük derecesi, karşılaştırmalı forma 'naj-' önekinin eklenmesiyle oluşturulur.
Lehçe Genel Durum
Genel durum, olumsuzluk, sahiplik, miktarlar ve belirli edatlardan sonra kullanılır.
Lehçe'de Şimdiki Zaman Fiil Çekimi
Lehçe şimdiki zaman fiillerinin kişisel eklere göre üç ana gruba ayrılması.
Lehçe'de Geçmiş Zaman Çekimi
Kişiyi, sayıyı ve gramer cinsiyetini yansıtan Lehçe geçmiş zaman fiillerinin çekim kalıpları.
Lehçe Dative Vakası (Celownik)
Lehçe'deki gramer durumu dolaylı nesneyi belirtmek için kullanılır ve "kim?" sorusunu yanıtlar. veya "ne?" (komu, czemu).
Lehçe'de Suçlama Davası (Biernik)
Bir cümlenin doğrudan nesnesi için kullanılan durum, "kogo?", "co?" yanıtını verir. (kim, ne).
Lehçe Vokatif Vaka (Wołacz)
Birine doğrudan hitap etmek veya onu aramak için kullanılan dilbilgisi durumu.
Lehçe'de "być" (olmak) fiili
Lehçe'de cümle yapısı için gerekli olan yardımcı ve bağlayıcı fiil "być".
Lehçe Eril Kişisel Çoğul İsimler
Lehçe yalın çoğulda özellikle eril insanlar için (męskoosobowy) kullanılan farklı ve karmaşık isim ve sıfat sonları.
Lehçe Fiil Çekimi Kalıpları
Lehçe'de birinci ve ikinci tekil şahıs ekleriyle karakterize edilen dört ana fiil çekimi grubu (örneğin, -am/-asz, -em/-esz).
Lehçe Edatlar z, do, w
Lehçe'de üç temel edat ve bunların yönettikleri durumlar: z (from/with), do (to/into) ve w (in/to).
Lehçe Edatlar od, dla, bez
Lehçe'de Genitive durumunu yöneten yaygın edatlar: od (başlangıçtan beri), dla (için) ve bez (olmadan).
Lehçe Hareket Fiilleri
Lehçe'de tek yönlü, tek yolculuklu hareket (örneğin, iść, jechać) ile çok yönlü veya alışılmış hareket (örneğin, chodzić, jeździć) arasındaki ayrım.
Lehçe Fiil 'chcieć'
Lehçe'de yüksek frekanslı 'chcieć' (istemek) fiilinin şimdiki ve geçmiş zamanlardaki çekim kalıpları.
Lehçe Fiil 'mieć'
Temel Lehçe 'mieć' (sahip olmak) fiilinin şimdiki ve geçmiş zaman çekim kalıpları.
Lehçe Bileşik Gelecek Zaman
Gelecek zaman, 'być' (olmak) fiilinin gelecek biçimlerinin mastar ya da geçmiş l-participle ile birleştirilmesiyle oluşturulmuştur.
Nominatif Durum (Mianownik)
Bir cümlenin öznesi için kullanılan ve "kto? co?" sorularını yanıtlayan ilk hal.
Lehçe Dolaylı Konuşma (Mowa Zależna)
Lehçe ifadeleri, soruları veya komutları bildirmek için kullanılan cümle yapıları.
Lehçe'de Koşul Cümleleri
"by" edatını kullanan gerçek, varsayımsal veya gerçek dışı koşulları ifade eden Lehçe cümle yapıları.
Lehçe'deki katılımcılar (Imiesłowy)
Aktif, pasif ve zarf türlerine göre sınıflandırılmış, sıfat veya zarf görevi gören sonlu olmayan fiil formları.
Lehçe Toplu Rakamlar
Yalnızca çoğul halde bulunan çocukları, hayvanları veya nesneleri içeren gruplar için kullanılan özel sayı biçimleri.
Lehçe'de Fiil Hükümeti (Rekcja Czasownika)
Fiillerin belirli gramer durumlarında doğrudan veya dolaylı nesneleri alma zorunluluğu.
Lehçe Soru Zamirleri
Zamirler sorular sormak için kullanılır; cinsiyet, sayı ve gramer durumu için çekim yapılır.
Japonca
Japonca Konu-Nesne-Fiil Kelime Sırası
Japonca cümleler, Özne-Nesne-Fiil (SOV) sırasına göre kesinlikle fiille biter.
Japon Yön Parçacıkları e ve ni
"e" (へ) ve "ni" (に) parçacıkları bir hedefe veya konuma doğru hareketi belirtir.
Japon Parçacıkları kara ve yapımı
"Kara" (başlangıç) ve "yapılmış" (kadar/-e kadar) parçacıkları zaman veya uzayın sınırlarını gösterir.
Japonca Geçmiş Negatif Çekim
"de wa arimasen deshita" ve "masen deshita" gibi biçimler, isim ve fiilleri geçmiş olumsuzla birleştirir.
Japonca Te-Formu
Te-formu, eylemleri birbirine bağlamak, izin istemek veya yardım istemek için kullanılan çok yönlü bir Japonca fiil formudur.
Keigo (Onursal Japonca)
Keigo, Japonca'da sosyal statüyü, ilişkileri ve saygıyı yansıtan resmi kibar konuşma sistemidir.
Japon Parçacıkları Ni (に) ve De (で)
'Ni' ve 'de' parçacıkları Japonca'da konumu, zamanı, hedefi ve araçları belirtmek için kullanılır.
Japonca Sıfatlar (I-sıfatlar ve Na-sıfatlar)
Japonca sıfatlar farklı şekilde çekimlenen iki kategoriye (i-sıfatlar ve na-sıfatlar) ayrılır.
Japonca Saygılı Dil (Sonkeigo)
Sonkeigo, üstlerin eylemlerini tanımlamak ve konuşulan kişiyi yüceltmek için kullanılan saygılı bir Japoncadır.
Japonca Karşı Kelimeler (Josuushi)
Japonca sayaçlar, nesneleri şekillerine, boyutlarına veya türlerine göre saymak için kullanılan sayılara eklenen son eklerdir.
Japonca ~te iru Formu (Aşamalı / Durum)
Devam eden bir eylemi (ilerleyen) veya geçmiş bir eylemden kaynaklanan sürekli bir durumu ifade eden bir fiil formu.
Japonca Geçmiş Zaman (~ta Biçimi)
Çeşitli gramer kalıplarında da kullanılan resmi olmayan geçmiş zaman fiil formu (~tari, ~ta koto ga aru).
Japon Parçacıkları "wa" ve "ga"
"Wa" (konu belirteci) ve "ga" (konu belirteci) parçacıkları genel konular ile belirli konuları birbirinden ayırır.
Japonca Fiil Grupları (1, 2 ve 3)
Japonca fiiller, sözlük biçimlerine göre nasıl çekimlendiklerini belirleyen üç gruba ayrılır.
Japonca "Te-formu"nun Kullanımları
Japonca fiillerin te biçimi cümleleri birbirine bağlamak, istekte bulunmak, sürekli eylemleri ifade etmek veya izin istemek için kullanılır.
Japonca'da Potansiyel Fiil Formu
Fiil çekimi, bir eylemi gerçekleştirme yeteneğini veya yeteneğini ifade etmek için kullanılır.
Japonca Koşul Cümleleri: ~ba ve ~tara
Varsayımsal koşulları veya zamansal dizileri ('eğer' / 'ne zaman') ifade etmek için kullanılan çekimler.
Japonca'da Pasif Ses (受身)
Öznenin eylemin alıcısı olduğu durumlarda kullanılan fiil biçimi, genellikle rahatsızlık veya acıyı ifade eder.
Japonca'da Gönüllü Form
Niyet, öneri veya daveti ifade etmek için kullanılan fiil çekimi ('hadi...' veya 'yapalım...').
Japonca Saygı Konuşması: Sonkeigo, Kenjougo'ya Karşı
Başkalarına saygı göstermek için yüceltici konuşma (sonkeigo) ile kendini alçaltmak için alçakgönüllü konuşma (kenjougo) arasındaki ayrım.
Japonca Fiiller: Naru ve Suru
'Naru' (olmak, doğal değişim) ve 'suru' (yapmak/yapmak, aktif karar) arasındaki fark.
Japon Parçacığı 'Hayır' ve Adlandırma
İsimleri birbirine bağlamak, mülkiyeti belirtmek ve fiilleri isme dönüştürmek için kullanılan çok işlevli 'hayır' parçacığı.
Japon Göstericiler: Ko-So-A-Do Sistemi
Yakınlığa dayalı mekansal gösterim sistemi: 'ko' (konuşmacının yakınında), 'so' (dinleyicinin yakınında), 'a' (her ikisinden de uzakta), 'do' (soru).
Japonca Te-form Konjugasyonu
Grup 1, 2 ve 3 Japonca fiilleri bağlaç te-formunda birleştirmek için kullanılan gramer kuralları.
Japonca'da Kibar Masu biçimi
Dinleyiciye saygıyı gösteren, Japonca ile biten kibar şimdiki zaman-olumlu fiil.
Japonca Sözlük Formu
Japonca bir fiilin sözlüklerde listelendiği şekliyle "u" sesiyle biten temel, sade biçimi.
Japon Parçacıkları と, や, か
İsimleri bağlamak için kullanılan parçacıklar: と (ve, kapsamlı liste), や (ve, kapsamlı olmayan liste) ve か (veya).
Japon Parçacıkları も ve でも
Dahil etme ve önermeler için kullanılan gramer parçacıkları: も (ayrıca/çok/her ikisi de) ve でも (çift/veya bir şey).
Japonca Düz Negatif Biçim (~nai)
Gündelik konuşmada ve çeşitli gramer kalıpları için yapı taşı olarak kullanılan sade negatif çekim.
Japonca Sıfatın Zarfa Dönüştürülmesi
Japonca sıfatları zarflara dönüştürmenin kuralı: ~i'yi ~ku'ya değiştirmek ve ~na sıfatlarına ~ni eklemek.
Japonca Etken Formu
Bir kişinin bir eylemi yaptığını veya yapmasına izin verdiğini gösteren fiil çekimi (örneğin, saseru, yomaseru).
Japon Etken-Pasif Formu
Fiil çekimi, başkası tarafından iradeniz dışında bir şeye zorlandığınızı veya bir şey yapmaya zorlandığınızı ifade etmek için kullanılır (ör. saserareru, yomaserareru).
Japonca Emir ve Yasak Formlar
Doğrudan komut yapıları: emirler için emir formu (-e / -ro) ve eylemleri yasaklamak için yasaklayıcı form (sözlük formu + na).
Japonca Cümle Sonu Parçacıkları ね ve よ
Cümlelerin sonuna eklenen ifade parçacıkları: ね (ne) anlaşma veya onay için ve よ (yo) yeni bilgi veya iddia için.
Japon Parçacıkları へ, に ve で Karşılaştırıldığında
Üç uzamsal parçacık arasındaki temel ayrımlar: へ (he - genel yön), に (ni - varış noktası/belirli konum) ve で (hareketin konumu).
Nesne İşaret Parçacığı "wo" (を)
Geçişli bir fiilin doğrudan nesnesini işaretlemek için kullanılan parçacık.
Japonca Kopula "desu" ve "da"
"Olmak" kelimesinin eşdeğeri olan bağlaç, olguları kibar (desu) ve sade (da) biçimlerde belirtmek için kullanılır.
Yön Parçacığı "o" (へ)
"He" olarak yazılan ancak "e" olarak telaffuz edilen Japonca parçacık, hareketin yönünü belirtmek için kullanılırdı.
Bağlayıcı/Alıntı Parçacığı "ila" (と)
İsimleri birleştirmek ("ve" anlamına gelir), arkadaşlığı ("ile") göstermek veya alıntıları işaretlemek için kullanılan çok işlevli bir parçacık.
Kapsayıcı Parçacık "mo" (も)
"Ayrıca" veya "çok" anlamına gelen ve diğer konu ve durum işaretleyicilerinin yerini almak veya bunları takip etmek için kullanılan bir parçacık.
"Yori" ve "no hou ga" ile karşılaştırmalar
Japoncada isimlerin özelliklerini karşılaştırmak için kullanılan dilbilgisi yapıları.
Verme ve Alma Fiilleri
Verme ve alma eylemlerini farklı açılardan anlatmak için kullanılan özel fiiller.
İstek Biçimi: "-tai"
Konuşmacının bir eylemi gerçekleştirme isteğini ifade etmek için kullanılan bir fiil çekimi son eki.
Kanıtlar: "sou", "sen" ve "rashii"
Japonca'da görünümü, varsayımı veya söylentileri tanımlamak için kullanılan dilbilgisi belirteçleri.
Eşzamanlı Eylemler: "-nagara"
Fiil köklerine eklenen gramer son eki, iki işi aynı anda yapmayı belirtmek için kullanılır.
Amaç ve Sebep: "evcil ni"
Amacı ("için") veya nedeni/nedeni ("çünkü") belirten bir dilbilgisi yapısı.
Olasılık ve varsayım: "darou" ve "deshou"
Olasılığı, varsayımı ifade etmek veya kibarca onay istemek için kullanılan dilbilgisi sonları.
Adlandırıcılar: "koto" ve "mono"
Fiilleri veya sıfatları isim tamlamalarına dönüştürmek için dilbilgisel nominalleştiriciler olarak kullanılan isimler.
Sebep Bağlaçları: "kara" ve "düğüm"
"Çünkü" veya "o zamandan beri" anlamına gelen, nezaket, öznellik ve üslup bakımından farklılık gösteren bağlaçlar.
Göreceli Cümleler (İsim Değişikliği)
Japonca'da isimleri fiillerle veya tam cümleciklerle değiştirmek için kullanılan dil bilgisi kuralları.
İngilizce
İngilizce Konu-Fiil-Nesne Kelime Sırası
Olumlu ifadelerde İngilizce cümleler kesinlikle Özne-Fiil-Nesne (SVO) sırasını takip eder.
İngilizce Yer Edatları
Yer edatları bir ismin diğer nesnelere göre konumunu veya yerini gösterir.
İngilizce Zaman Edatları
Zaman edatları yıllara, günlere veya saatlere bağlı olarak bir eylemin ne zaman gerçekleşeceğini gösterir.
İngilizce Sıfır Makale
Sıfır artikel, belirli isimlerden önce "a", "an" veya "the" ekinin bulunmamasıdır.
İngilizce Geçmiş Sürekli Zaman
Geçmiş Sürekli, geçmişte belirli bir zamanda meydana gelen devam eden eylemleri anlatır.
İngilizce Geçmiş Mükemmel Zaman
Past Perfect, geçmişte başka bir eylemden önce tamamlanmış bir eylemi anlatır.
İngilizce'de Şimdiki Mükemmel Zaman
Present Perfect, geçmiş bir eylemi şimdiki ana bağlar ve mevcut sonucu vurgular.
İngilizce Koşullu Cümleler
İngilizce'deki koşullu cümleler, sıfır, birinci, ikinci, üçüncü ve karışık türlere kategorize edilmiş bir koşulu ve sonucunu ifade eder.
İngilizce Dolaylı Konuşma (Dolaylı Konuşma)
Dolaylı konuşma, başka birinin söylediğini aktarmak için kullanılır; zamirlerde, zaman kiplerinde ve zaman ifadelerinde değişiklik yapılmasını gerektirir.
İngilizce'de Pasif Ses
İngilizce pasif ses, bir cümlenin odağını eylemi gerçekleştiren özneden eylemi alan nesneye kaydırır.
İngilizce Makaleler: A, An, The
İngilizce isimlerden önceki belirsiz (a/an) ve belirli (the) artikelleri arasındaki ayrım.
İngilizce Şimdiki Mükemmel ve Geçmiş Basit
Şimdiki Mükemmel geçmişi şimdiki zamana bağlarken, Geçmiş Basit geçmişte belirli bir zamanda tamamlanmış eylemleri anlatır.
İngilizce Gerund vs Mastar
Ulaç (fiil-ing) ve mastar (to + fiil) arasındaki seçim, önceki fiile veya yapıya bağlıdır.
İngilizce Makaleler Bağlamda "a", "an" ve "the"
"a/an" artikelleri spesifik olmayan isimler için kullanılırken, "the" spesifik, benzersiz veya daha önce bahsedilen isimler için kullanılır.
İngilizce Göreceli Cümleler
Göreceli cümlecikler, kim, hangisi, o veya kimin gibi ilgi zamirlerini kullanarak bir isimle ilgili ekstra bilgi ekler.
İngilizce Dolaylı (Dolaylı) Konuşma
Başka birinin söylediklerini doğrudan alıntı yapmadan aktarmaya ilişkin dilbilgisi kuralları.
İngilizce Deyimsel Fiiller
Bir temel fiili, anlamını değiştiren veya genişleten bir parçacıkla (zarf veya edat) birleştiren çok kelimeli fiiller.
Gelecek Formlar: İngilizce Will vs. Going to
Gelecekteki olaylar hakkında konuşmak için iki ana yapı ve bunların kullanımlarındaki farklılıklar.
İngilizcede Şimdiki Zaman
Şu anda gerçekleşen eylemleri, geçici durumları ve gelecekte yapılması planlanan olayları tanımlamak için kullanılan zaman kipidir.
İngilizcede Karşılaştırmalı ve Üstünlük Dereceleri
İngilizce'de son ekleri veya 'more'/'most' kullanarak karşılaştırmalı ve üstün sıfatlar nasıl oluşturulur?
İngilizcede Some ve Any Kullanımı
Olumlu cümlelerde 'bazı', sorularda ve olumsuz ifadelerde 'herhangi biri' kullanımına ilişkin kurallar.
İngilizce Modal Olasılık Fiilleri
Şu andaki kesinliğin farklı derecelerini ifade etmek için 'zorunluluk', 'olabilir', 'yapabilir' ve 'yapamam' nasıl kullanılır?
Geçmiş Alışkanlıklar: "eskiden" ve "yapardım"
Geçmişteki alışkanlıkları, durumları veya artık günümüzde gerçekleşmeyen tekrarlanan eylemleri tanımlamak için kullanılan yapılar.
Soru Etiketleri
Onay veya anlaşmayı istemek için ifadelerin sonuna kısa sorular eklendi.
Niceleyiciler: çok, çok, az, az
Sayılabilirliğe göre farklılık gösteren, isimlerin miktarlarını belirtmek için kullanılan kelimeler.
Gelecek Mükemmel Zaman
Gelecekte belirli bir noktadan önce tamamlanacak bir eylemi tanımlamak için kullanılan zaman.
Dilekleri İfade Etme: "dilek" ve "keşke"
Mevcut, geçmiş veya gelecekteki durumlara ilişkin pişmanlıkları ifade etmek için kullanılan yapılar.
Etken Yapılar: "sahip" ve "al"
Sözlü yapılar, birinin başka bir kişinin bir eylemi gerçekleştirmesi için düzenleme yaptığını göstermek için kullanılır.
Vurgulayıcılar: "öyle" ve "böyle"
Vurgu eklemek için kullanılan, "çok" veya "yüksek derecede" anlamına gelen, dilbilgisi yapısına göre seçilen zarflar.
Derece Değiştiriciler: "çok" ve "yeterli"
Fazlalığı ("çok") veya yeterliliği ("yeterli") belirten kelimelerin bir cümlede farklı şekilde yerleştirilmesi.
Varoluşsal Cümleler: "var" ve "var"
Bir şeyin belirli bir konumdaki varlığını veya varlığını belirtmek için kullanılan yapılar.
Sayılabilen ve Sayılamayan İsimler
Bölünmemiş kütleler veya kavramlara karşı bireysel sayıma hazır nesneleri temsil eden isimler.
Sıklık Zarfları
Belirli cümle konumu kurallarına uygun olarak bir eylemin ne sıklıkta gerçekleştiğini ifade eden zarflar.
Soru Oluşumu
İngilizce soru oluşturmak için kullanılan sözdizimi ve yardımcı ters çevirme kuralları.
Eşit Karşılaştırmalar: "gibi... gibi"
Bir şekilde eşit olan veya olumsuzlandığında eşit olmayan iki şeyi karşılaştırmak için kullanılan bir yapı.
Gelecek Sürekli Zaman
Gelecekte belirli bir noktada devam edecek olan bir eylemi tanımlamak için kullanılan zaman.