Tryb rozkazujący (Imperativ) w języku niemieckim

Tryb rozkazujący (Imperativ) służy w języku niemieckim do wydawania poleceń, wyrażania próśb, rad lub ostrzeżeń. Występuje on wyłącznie w formach drugiej osoby: du (ty — nieformalna liczba pojedyncza), ihr (wy — nieformalna liczba mnoga) oraz Sie (pan/pani/państwo — forma grzecznościowa). Istnieje także forma zachęty dla pierwszej osoby liczby mnogiej (wir).

Zasady tworzenia różnią się w zależności od osoby. Dla formy du odcina się końcówkę -st oraz zaimek du od formy czasu przeszłego (np. du machst daje mach!), czasem dodając końcówkę -e; czasowniki mocne ze zmianą e na i/ie zachowują tę zmianę, lecz tracą przegłos (np. lies!, fahr!). Dla formy ihr stosuje się formę czasownika dla 2. osoby liczby mnogiej bez zaimka (np. macht!). W formach Sie i wir czasownik w bezokoliczniku występuje przed zaimkiem (np. kommen Sie!, gehen wir!).

Częstym błędem uczniów jest pozostawianie zaimka osobowego w poleceniach nieformalnych (np. mówienie du schreib! zamiast schreib! lub ihr lernt! zamiast lernt!). Innym błędem jest zachowywanie przegłosu nad literą a w formie du dla czasowników mocnych (np. pisanie schläf! zamiast poprawnego schlaf!). Warto również pamiętać o nieregularnych formach czasownika sein: sei!, seid!, seien Sie!.