Szyk wyrazów w zdaniu głównym
Word Order in Main Clauses
W zdaniach głównych odmieniony czasownik musi zawsze stać na drugiej pozycji.
W niemieckim zdaniu głównym (Hauptsatz) odmieniony czasownik zajmuje bezwzględnie drugą pozycję. Reguła ta nosi nazwę szyku V2 (Verb-Second). Należy pamiętać, że „druga pozycja” oznacza drugi człon zdania, a nie drugie słowo. Choć podmiot zazwyczaj zajmuje pierwsze miejsce, dla podkreślenia lub spójności tekstu na początku zdania może pojawić się okolicznik czasu, miejsca lub dopełnienie.
W przypadku, gdy zdanie rozpoczyna się od części mowy innej niż podmiot, następuje szyk przestawny (inwersja). Podmiot zostaje przesunięty na trzecią pozycję, bezpośrednio po odmienionym czasowniku, dzięki czemu czasownik zachowuje drugie miejsce. W przypadku orzeczeń złożonych (np. w czasie Perfekt lub z czasownikiem modalnym), tylko odmieniony czasownik posiłkowy lub modalny stoi na drugiej pozycji, natomiast bezokolicznik lub imiesłów ląduje na samym końcu.
Najczęstszym błędem uczniów jest dosłowne tłumaczenie szyku (np. mówienie Gestern ich ging zamiast Gestern ging ich). Kolejnym błędem jest umieszczanie obu części orzeczenia złożonego obok siebie, na przykład Ich will gehen heute zamiast poprawnej konstrukcji ramowej: Ich will heute gehen. Zawsze kontroluj pozycję czasownika na końcu zdania.
Przykłady
Ich lerne heute Deutsch im Zimmer.
Uczę się dzisiaj niemieckiego w pokoju.
Heute lerne ich Deutsch im Zimmer.
Dzisiaj uczę się niemieckiego w pokoju.
Im Zimmer lerne ich heute Deutsch.
W pokoju uczę się dzisiaj niemieckiego.
Lernst du heute Deutsch im Zimmer?
Czy uczysz się dzisiaj niemieckiego w pokoju?
Ich will heute im Zimmer nicht Deutsch lernen.
Nie chcę dzisiaj uczyć się niemieckiego w pokoju.
Podobne terminy
Ucz się języka (niemiecki) w kontekście — darmowy słownik i trening.