Przyimki dwukierunkowe (Wechselpräpositionen) w niemieckim
die Wechselpräpositionen
Przyimki dwukierunkowe wymagają użycia biernika przy ruchu/kierunku oraz celownika przy lokalizacji.
Przyimki dwukierunkowe (die Wechselpräpositionen) to grupa dziewięciu niemieckich przyimków: 'an' (na/przy), 'auf' (na), 'hinter' (za), 'in' (w/do), 'neben' (obok), 'über' (nad), 'unter' (pod), 'vor' (przed) oraz 'zwischen' (pomiędzy). Nazywa się je dwukierunkowymi, ponieważ w zależności od kontekstu zdania mogą rządzić biernikiem lub celownikiem.
Zasada wyboru właściwego przypadku opiera się na rozróżnieniu pomiędzy ruchem a lokalizacją. Jeśli zdanie opisuje ruch w kierunku jakiegoś celu lub zmianę miejsca (odpowiadając na pytanie 'dokąd?' / wohin), przyimki te łączą się z biernikiem. Jeżeli zdanie opisuje statyczne położenie, obecność lub czynność odbywającą się w jednym miejscu (odpowiadając na pytanie 'gdzie?' / wo), przyimek wymaga celownika.
Ta reguła gramatyczna jest ściśle powiązana z określonymi parami czasowników. Czasowniki wyrażające ruch, takie jak 'legen' (kłaść), 'stellen' (stawiać) i 'setzen' (sadzać), wymagają użycia biernika. Ich statyczne odpowiedniki: 'liegen' (leżeć), 'stehen' (stać) i 'sitzen' (siedzieć) opisują spoczynek i wymagają użycia celownika. Opanowanie tych par ułatwia naukę.
Przykłady
Ich stelle das Buch in das Regal.
Stawiam książkę na półkę.
Das Buch steht in dem Regal.
Książka stoi na półce.
Wir gehen in das Kino.
Idziemy do kina.
Podobne terminy
Ucz się języka (niemiecki) w kontekście — darmowy słownik i trening.