Inwersja szyku wyrazów w języku niemieckim
der Wechsel der Wortstellung
Przesunięcie podmiotu za czasownik, gdy inny element zajmuje pierwszą pozycję w zdaniu.
W niemieckiej gramatyce inwersja szyku wyrazów (Wechsel der Wortstellung) to podstawowa zasada mówiąca, że odmieniony czasownik musi zawsze znajdować się na drugiej pozycji w zdaniu głównym (Hauptsatz). Jeśli jakikolwiek element inny niż podmiot — taki jak przysłówek, określenie czasu, wyrażenie przyimkowe czy zdanie podrzędne — zostanie umieszczony na początku zdania w celu podkreślenia, podmiot musi zostać przesunięty za odmieniony czasownik. Daje to szyk wyrazów: element wprowadzający, odmieniony czasownik, podmiot. Na przykład zamiast 'Ich gehe heute ins Kino', zaczynając od 'heute' otrzymujemy 'Heute gehe ich ins Kino'.
Zasada ta ma na celu utrzymanie stałej, drugiej pozycji czasownika w niemieckim zdaniu oznajmującym. Stanowi to często wyzwanie dla osób uczących się, ponieważ w ich językach ojczystych umieszczenie przysłówka na początku nie wymaga przestawiania podmiotu i czasownika. Spójniki współrzędne, takie jak 'und' czy 'aber', nie zajmują pierwszej pozycji i nie powodują inwersji. Zrozumienie inwersji jest niezbędne do pisania po niemiecku w sposób naturalny.
Przykłady
Morgen fahren wir nach Berlin.
Jutro jedziemy do Berlina.
Wegen des Regens mussten wir im Haus bleiben.
Z powodu deszczu musieliśmy zostać w domu.
In der Küche kocht die Mutter das Mittagessen.
W kuchni mama gotuje obiad.
Podobne terminy
Ucz się języka (niemiecki) w kontekście — darmowy słownik i trening.