Imiesłowy w języku polskim
imiesłowy
Niefinitywne formy czasownika pełniące funkcję przymiotników lub przysłówków, dzielące się na przymiotnikowe i przysłówkowe.
Imiesłowy to niefinitywne (nieosobowe) formy czasownika łączące cechy czasownika oraz przymiotnika bądź przysłówka. Dzielą się na imiesłowy przymiotnikowe (odmienne, pełniące funkcję przydawki) oraz przysłówkowe (nieodmienne, pełniące funkcję okolicznika).
Imiesłowy przymiotnikowe dzielimy na czynne z końcówką -ący (np. piszący) i bierne z końcówkami -ny / -ty (np. napisany, umytek). Imiesłowy przysłówkowe dzielimy na współczesne kończące się na -ąc (np. pisząc) oraz uprzednie kończące się na -wszy / -łszy (np. napisawszy). Imiesłowy przymiotnikowe odmieniają się przez przypadki, liczby i rodzaje, dopasowując się do rzeczownika.
Najczęstszym błędem językowym (również popełnianym przez rodzimych użytkowników) jest użycie imiesłowu przysłówkowego przy różnych podmiotach w zdaniu (np. idąc do szkoły, porwał mi się plecak — poprawnie: gdy szedłem do szkoły, porwał mi się plecak). Innym błędem jest mylenie końcówki czynnej -ący z nieodmienną końcówką -ąc.
Przykłady
Czytający chłopak siedział w parku.
Czytający chłopak siedział w parku.
Idąc do pracy, spotkałem starego przyjaciela.
Idąc do pracy, spotkałem starego przyjaciela.
Wypisawszy list, włożył go do koperty.
Napisawszy list, włożył go do koperty.
Ten samochód, kupiony rok temu, ciągle się psuje.
Ten samochód, kupiony rok temu, ciągle się psuje.
Nie powinno się jeść, leżąc в łóżku.
Nie powinno się jeść, leżąc w łóżku.
Podobne terminy
Ucz się języka (polski) w kontekście — darmowy słownik i trening.