Mianownik (Przypadek)

Mianownik (Nominative) to podstawowy przypadek w języku polskim, w którym wyrazy występują w słowniku. Określa on przede wszystkim podmiot zdania, czyli osobę, zwierzę lub rzecz wykonującą czynność opisywaną przez czasownik. Odpowiada na pytania: Kto? (dla osób i istot żywych) oraz Co? (dla przedmiotów i pojęć nieożywionych).

W liczbie pojedynczej rzeczowniki rodzaju męskiego kończą się zwykle spółgłoską (np. brat, dom), żeńskiego na -a (np. książka) lub spółgłoską (np. noc), a nijakiego na -o, -e lub -ę (np. okno, morze, imię). Przymiotniki przyjmują końcówki -y/-i (męski), -a (żeński) oraz -e (nijaki). W liczbie mnogiej końcówki różnicują się ze względu na rodzaj męskoosobowy i niemęskoosobowy, co jest jedną z najtrudniejszych cech polskiej fleksji.

Mianownika używa się do wskazania wykonawcy czynności oraz po zaimku wskazującym to jest (np. To jest nowa szkoła). Najczęstszym błędem uczniów jest pozostawianie rzeczownika w mianowniku po przeczeniu, które bezwzględnie wymaga dopełniacza (np. Nie mam czas zamiast Nie mam czasu). Innym częstym błędem jest używanie mianownika przy określaniu zawodów po czasowniku być (np. On jest nauczyciel zamiast poprawnego On jest nauczycielem).