Tworzenie trybu rozkazującego w języku polskim

Tryb rozkazujący w języku polskim służy do wyrażania rozkazów, próśb, rad lub ostrzeżeń. Zasady koniugacji zależą od osoby gramatycznej. Formą wyjściową jest druga osoba liczby pojedynczej (ty), którą tworzy się od formy trzeciej osoby liczby pojedynczej czasu teraźniejszego poprzez odrzucenie końcówki osobowej. Na przykład dla czasownika 'czytać' forma czasu teraźniejszego to 'czyta', a odrzucenie samogłoski daje formę rozkazującą 'czytaj'. Dla niektórych czasowników, ze względu na trudność wymowy zbitki spółgłoskowej, dodaje się końcówkę '-ij' lub '-yj', np. 'mówić' staje się 'mów', a 'robić' staje się 'rób' ze zmianą samogłoski.

Na podstawie formy drugiej osoby liczby pojedynczej tworzy się formy dla innych osób przez dodanie standardowych końcówek. Dla osoby 'my' (my / zróbmy) dodaje się końcówkę '-my', co daje 'czytajmy'. Dla osoby 'wy' (wy) dodaje się końcówkę '-cie', co daje 'czytajcie'. W przypadku trzeciej osoby liczby pojedynczej i mnogiej (on/ona/ono/oni/one) oraz form grzecznościowych (Pan/Pani/Państwo) stosuje się partykułę 'niech' z czasownikiem w trzeciej osobie czasu teraźniejszego, np. 'Niech on czyta'. Opanowanie tych form jest kluczowe w codziennej komunikacji.