Przyimki dwukierunkowe w języku niemieckim (szczegółowo)
die Wechselpräpositionen (im Detail)
Przyimki dwukierunkowe wymagają biernika przy ruchu w kierunku celu i celownika przy stałej lokalizacji.
Przyimki dwukierunkowe (Wechselpräpositionen) to grupa dziewięciu przyimków w języku niemieckim, które łączą się z biernikiem (Akkusativ) lub celownikiem (Dativ) w zależności od kontekstu wypowiedzi. Przyimki te to: an, auf, hinter, in, neben, über, unter, vor oraz zwischen.
Wybór odpowiedniego przypadku zależy od tego, czy mówimy o ruchu w kierunku celu (dokąd?), czy o spoczynku w określonym miejscu (gdzie?). Jeśli zdanie odpowiada na pytanie Wohin? (Dokąd?), stosuje się Akkusativ. Jeśli odpowiada na pytanie Wo? (Gdzie?), stosuje się Dativ. Często dochodzi do ściągnięcia przyimków z rodzajnikami w celowniku (np. in dem -> im, an dem -> am) oraz w bierniku (np. in das -> ins, an das -> ans).
Najczęstszym błędem uczniów jest mylenie par czasowników wyrażających ruch i stan (np. stellen/stehen, legen/liegen, setzen/sitzen, hängen). Czasowniki wyrażające czynność (legen, stellen) wymagają użycia biernika (np. ich stelle das Glas auf den Tisch), a czasowniki wyrażające stan spoczynku (liegen, stehen) wymagają użycia celownika (np. das Glas steht auf dem Tisch).
Przykłady
Ich hänge das schöne Bild an die Wand im Flur.
Wieszam piękny obraz na ścianie w przedpokoju.
Steht der Stuhl neben dem Tisch oder hinter dem Schrank?
Czy krzesło stoi obok stołu czy za szafą?
Wir legen uns heute nicht an den Strand, sondern gehen wandern.
Nie kładziemy się dziś na plaży, lecz idziemy na pieszą wędrówkę.
Komm, setz dich neben mich auf das Sofa!
Chodź, usiądź obok mnie na kanapie!
Während das Kind unter dem Bett suchte, lag die Katze auf dem Teppich.
Podczas gdy dziecko szukało pod łóżkiem, kot leżał na dywanie.
Podobne terminy
Ucz się języka (niemiecki) w kontekście — darmowy słownik i trening.